Το Σπίτι της Κύπρου
Το Σπίτι της Κύπρου, το Κέντρο Πολιτισμού της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, στεγάζεται από τον Δεκέμβριο του 2011 στο νέο κτήριο της Πρεσβείας, στην οδό Ξενοφώντος 2Α, στο κέντρο της Αθήνας, πολύ κοντά στην Πλατεία Συντάγματος. Ωστόσο, η παρουσία του στα πολιτιστικά δρώμενα ξεκινά το 1987 όταν εγκαινιάστηκε στο Κολωνάκι από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Σπύρο Κυπριανού και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Ανδρέα Παπανδρέου.
Με συνέπεια και σταθερότητα, το Σπίτι της Κύπρου διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην καλλιέργεια και την ενδυνάμωση των πνευματικών και πολιτιστικών δεσμών Ελλάδας και Κύπρου, λειτουργώντας διαχρονικά ως κόμβος έμπνευσης και δημιουργίας, προωθώντας τη σύγχρονη τέχνη, τη λογοτεχνία τις παραδοσιακές αξίες της Κύπρου και τους προαιώνιους άρρηκτους δεσμούς των δύο αδελφών χωρών.
Στους χώρους του φιλοξένησε και φιλοξενεί πολιτιστικά δρώμενα, εικαστικές και άλλες εκθέσεις, μουσικές εκδηλώσεις, θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές προβολές, παρουσιάσεις βιβλίων και άλλων εκδόσεων καθώς και συνέδρια, ημερίδες, διαλέξεις και σεμινάρια σε θέματα τέχνης, λογοτεχνίας, ιστορίας, αρχαιολογίας και αρχαίας γραμματείας.
Παράλληλα, στο Σπίτι της Κύπρου λειτουργεί σημαντική βιβλιοθήκη κυπρολογικού περιεχομένου, η οποία περιλαμβάνει 8.000 τίτλους βιβλίων, σπάνιες και παλαιές εκδόσεις και μία αξιόλογη συλλογή περιοδικών εκδόσεων που αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφόρησης, αναφοράς και έρευνας για σπουδαστές και μελετητές.
Επιπροσθέτως, το Σπίτι της Κύπρου διατηρεί στενή συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, με πολλούς κυπριακούς, ελλαδικούς και διεθνείς φορείς μεταξύ των οποίων Πανεπιστήμια της Κύπρου και της Ελλάδας. Ως ιδρυτικό και ενεργό μέλος του Αθηναϊκού Παραρτήματος του Δικτύου Μορφωτικών Ινστιτούτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, EUNIC Athens, συμμετέχει σε πολιτιστικές και μορφωτικές δράσεις, με στόχο την προώθηση της πολιτισμικής ποικιλομορφίας και την ενίσχυση του διεθνούς διαλόγου και συνεργασίας για τον Πολιτισμό εντός του πλαισίου της ενωμένης Ευρώπης.
Το Σπίτι της Κύπρου διαθέτει σύγχρονες υποδομές και δύο, πλήρως εξοπλισμένες, μεγάλες αίθουσες, την αίθουσα εκδηλώσεων στον 1ο όροφο και την αίθουσα εικαστικών εκθέσεων στον 2ο όροφο του κτηρίου της Κυπριακής Πρεσβείας.
Σήμερα, μετά από τέσσερις σχεδόν δεκαετίες συνεχούς λειτουργίας του, το Σπίτι της Κύπρου, ανανεώνει και εμπλουτίζει το πρόγραμμα του με νέες θεματικές και δράσεις, αναπτύσσει νέες συνεργασίες, παραμένοντας πάντοτε πιστό στο όνομά του, την ιστορία του, τις επιλογές του, εξακολουθώντας να συμμετέχει ενεργά στο πολιτιστικό γίγνεσθαι της Αθήνας.
Διευθυντές του Σπιτιού της Κύπρου έχουν διατελέσει: Γιώργος Γεωργής, ο Ανδρέας Μαλέκος, η Νάσα Παταπίου, η Ελένη Αντωνιάδου ο Κώστας Λυμπουρής, η Μαρία Παναγίδου, η Νάντια Στυλιανού, η Μαρία Ραγιά (εποπτεύουσα) και ο Λουκάς Ξενοφώντος, (Σύμβουλος Εκπαιδευτικών και Φοιτητικών Θεμάτων).
Από το 2024 μέχρι σήμερα ο Διομήδης Νικήτα.
www.spititiskyprou.gr
Ιλίου Μέλαθρον
Στο νούμερο 12 της οδού Ελευθερίου Βενιζέλου (Πανεπιστημίου), ανάμεσα σε πολυκατοικίες του μεσοπολέμου, βρίσκεται το Νομισματικό Μουσείο που διαθέτει μια από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες συλλογές αρχαίων νομισμάτων στον κόσμο. Ωστόσο, το ίδιο το κτίριο του Μουσείου εντυπωσιάζει τους επισκέπτες και τους περαστικούς. Άλλωστε το Ιλίου Μέλαθρον είναι ένα τοπόσημο για την πόλη και υπήρξε η κατοικία ενός από τους πλέον διάσημους κατοίκους της.
Ήδη από το 1837 είχε ολοκληρωθεί η οδός Πανεπιστημίου. Ένας δεντροφυτεμένος, φαρδύς δόμος με πεζοδρόμια, ένα βουλεβάρτο με γαζίες προορισμένος για εξοχικούς περιπάτους, Ωστόσο, η εγκατάσταση του Ανακτόρου στη σημερινή του θέση το 1836 έδωσε στο δρόμο έναν κεντρικότερο χαρακτήρα, σύμφωνα και με το σχέδιο του αρχιτέκτονα Λέο φον Κλέντσε.
Τα υποστατικά, τα παραπήγματα και οι ελεύθεροι χώροι που υπήρχαν στις πλευρές του δρόμου, έδωσαν από τα μέσα του αιώνα τη θέση τους σε νεοκλασικά κτίρια, πολυτελή μέγαρα δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα σχεδιασμένα συνήθως από ευρωπαίους αρχιτέκτονες. Το Πανεπιστήμιο έργο του δανού αρχιτέκτονα Χανς Κρίστιαν Χάνσεν, το Μέγαρο της Ακαδημίας Αθηνών, έργο του Θεόφιλου Χάνσεν, ο Καθολικός Καθεδρικός Ναός του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη σε σχεδία του γερμανού αρχιτέκτονα Λέο φον Κλέντσε, το Οφθαλμιατρείο Αθηνών σε σχέδια των Χριστιανού Χάνσεν, Γεράσιμου Μεταξά και Αριστείδη Μπαλάνου, το Αρχοντικό Σεπιερί σε σχέδια του Αναστάσιου Θεόφιλου, το Αρσάκειο σε αρχικά σχέδιο του Σταμάτη Κλεάνθη κ.ο.κ
Ένας από τους επιφανείς κατοίκους του δρόμου ήταν ο γερμανός επιχειρηματίας και ερασιτέχνης αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν. Η ενασχόληση του με την αρχαιολογία οφείλεται στην αγάπη του για τον Όμηρο ήδη από τα παιδικά του χρόνια. Διέθεσε το μεγαλύτερη μέρος της περιουσίας του στις έρευνες και τις ανασκαφές στην Τροία, τις Μυκήνες, την Τίρυνθα και τον Ορχομενό και πήρε τον τίτλο του πατέρα της «Μυκηναϊκής Αρχαιολογίας» παρά τις αμφιλεγόμενες επιστημονικές μεθόδους του, ακόμα και για την εποχή..
Η τριετία 1870 -1873 ήταν η περίοδος των μεγάλων ανακαλύψεων στην Τροία μεταξύ των οποίων και ο «θησαυρός του Πριάμου» Το 1875 ακολούθησε η δεύτερη μεγάλη ανακάλυψη του, οι θολωτοί τάφοι στις Μυκήνες με πλήθος χρυσών κτερισμάτων. Πλέον ήταν ιδιαίτερα γνωστός όχι μόνο στους επιστημονικούς κύκλους αλλά και στο διεθνές κοινό που ενδιαφερόταν για τις πρόσφατες αρχαιολογικές ανακαλύψεις καθώς ήταν μια περίοδος που οι σπουδαίες ανακαλύψεις της αρχαιολογίας προκαλούσαν το ευρύτερο ενδιαφέρον.
Ο Σλήμαν κατοικούσε στην Αθήνα από το 1869 όταν και παντρεύτηκε τη Σοφία Εγκαστρωμένου. Ωστόσο, το 1878 ανέθεσε στο φίλο του Ερνέστο Τσίλερ το σχεδιασμό ενός μεγάρου στην οδό Πανεπιστημίου με μοναδικό αίτημα προς τον αρχιτέκτονα «πλατειά μαρμάρινη κλίμαξ άγουσα από του εδάφους μέχρι του άνω πατώματος και επί της κορυφής τεράτσα». Το κτίριο θεωρείται ένα από τα πιο αξιόλογα έργα του αρχιτέκτονα. Ο σχεδιασμός του ανταποκρίνεται στην προσωπικότητα και τις ανάγκες του ιδιοκτήτη ενώ εφαρμόστηκαν σημαντικές καινοτομίες όπως η θέρμανση με φωταέριο, ο εξαερισμός με αγωγούς, μέτρα αντιπυρικής προστασίας με την προσεκτική χρήση του ξύλου. Το 1881 με λαμπρή δεξίωση πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του Ιλίου Μέλαθρον.
Στο ισόγειο του διώροφου κτιρίου βρίσκονταν οι βοηθητικοί χώροι αλλά και η αίθουσα στην οποία φυλάσσονταν τα ευρήματα από τις ανασκαφές της Τροίας. Ο πρώτος όροφος προοριζόταν για την κοινωνικές εκδηλώσεις της οικογένειας. Τους, χορούς, τις δεξιώσεις, την υποδοχή των επισκεπτών, τα γεύματα, τα φιλολογικά σαλόνια…
Η διακόσμηση του Μεγάρου ανατέθηκε σε γνωστούς καλλιτέχνες της εποχής όπως ο ζωγράφος Γιούρι Σούμπιτς και απηχεί την αγάπη του Σλήμαν για την αρχαιότητα. Μωσαϊκά πατώματα με διακοσμητικά θέματα εμπνευσμένα από τις Μυκήνες και την Τροία,, πήλινα αγάλματα αντίγραφα κλασικών, πομπηιανές διακοσμήσεις, επιγραφές επιλέχθηκαν από κοινού από τον Σλήμαν και τον Τσίλλερ διαμορφώνοντας τον χαρακτήρα του κτιρίου.
Μετά το θάνατο του Ερρίκου Σλήμαν (1890) η σύζυγος του Σοφία δεν ξαναπαντρεύτηκε. Έζησε στο Ιλίου Μέλεθρον μαζί με τα δύο της παιδιά.
Το Μέγαρο πουλήθηκε από την οικογένεια στο ελληνικό δημόσιο το 1926. Διαδοχικά στεγάστηκαν σε αυτό, το Συμβούλιο της Επικρατείας (1929-1934), ο Άρειος Πάγος (1934 -1980), το Εφετείο (1981-1983). Από το 1998 έχει μεταφερθεί στο Μέγαρο Σλήμαν σταδιακά το Νομισματικό Μουσείο δίνοντας την ευκαιρία στο κοινό να θαυμάσει μια σπουδαία συλλογή σε ένα εμβληματικό κτίριο.
Νομισματικό Μουσείο
Αναψυκτήριο – Κήπος
Διαβαίνοντας ο επισκέπτης την είσοδο του Μουσείου, περνάει από την πολύβουη Λεωφ. Πανεπιστημίου στον κήπο του Μουσείου. Ένα καταπράσινο χώρο 800 τμ με θάμνους και καρποφόρα δέντρα που ευδοκιμούν στην Αττική.
Ο κήπος ασφαλώς ήταν αναπόσπαστο μέρος του Μεγάρου ήδη από την κατασκευή του. Μάλιστα, στις σπάνιες περιόδους που ο Σλήμαν βρισκόταν στην Αθήνα, φρόντιζε ο ίδιος τον κήπο. Για τη διακόσμηση του είχαν χρησιμοποιηθεί πήλινα αντίγραφα αρχαίων αγαλμάτων, κατά την προτίμηση του ιδιοκτήτη. Ακόμα και σήμερα τον επισκέπτη υποδέχεται στο Ιλίου Μέλαθρον η Αμαζόνα, ένα από τα γλυπτά, αντίγραφο αρχαίων, που παραγγέλλει ο αρχιτέκτονας του μεγάρου Ερνστ Τσίλερ σε εργαστήριο της Βιέννης. Στην κεντρική αυλή δεσπόζει η μαρμάρινη σκάλα που οδηγεί στο χώρο της έκθεσης.
Η μεγάλη αυλή που βρίσκεται στο πίσω μέρος του κτηρίου υπήρχε ο στάβλος, το αμαξοστάσιο και το πηγάδι της οικείας. Σήμερα, αποτελεί επέκταση του Αναψυκτηρίου και φιλοξενεί πολιτιστικές εκδηλώσεις, παρουσιάσεις, ομιλίες, συναντήσεις,. Επίσης είναι ιδανικός χώρος για ένα σύντομο διάλλειμα, τόσο κεντά και τόσα «μακριά» από το κέντρο. Ο χώρος είναι διαθέσιμός για ειδικές εκδηλώσεις κατόπιν συνεννόησης με το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων του Μουσείου.
Νομισματικό Μουσείο Διεύθυνση: Ιλίου Μέλαθρον, Ελ. Βενιζέλου (Πανεπιστημίου) 12, 10671 Αθήνα Τηλέφωνα: 210-3632057, 210-3612834 και 210-3612872 Email: nm@culture.gr Url: http://www.nummus.gr
Η πόλη της Αθήνας, διεθνής τουριστικός προορισμός για την ιστορία της και τα αρχαία μνημεία της, αποκτά στο πλαίσιο της ανασυγκρότησης του ιστορικού της κέντρου, νέα, σύγχρονα “μνημεία”. Ο τομέας της φιλοξενίας συνάντησε την τέχνη και ανέδειξε το Monument Hotel.
Το νέο ξενοδοχείο στην καρδιά της πόλης, είναι ένα έργο τέχνης το ίδιο καθότι φέρει τη σφραγίδα του μεγάλου αρχιτέκτονα του νεοκλασικισμού, Ερνέστο Τσίλλερ.
Χαρακτηρισμένο ως Διατηρητέο και Νεότερο Μνημείο, το Monument στεγάζεται σε ένα μοναδικής αισθητικής κτίριο που σχεδίασε το 1880 ο περίφημος αρχιτέκτονας.
Η μεταμόρφωση είναι συγκλονιστική: ένα από τα πιο εντυπωσιακά νεοκλασικά κτίρια στο κέντρο της Αθήνας, με μοναδικά ζωγραφισμένες οροφογραφίες, παίρνει νέα ζωή ως μικρό ξενοδοχείο υψηλής αισθητικής εννέα δωματίων.
Η διαλεκτική σχέση νέου και παλιού, αποδίδεται τόσο στους κοινούς χώρους όσο και στα δωμάτια φιλοξενίας με υψηλούς αισθητικά τόνους. Οι συντηρητές που ανέλαβαν το έργο, διατήρησαν το αυθεντικό αλλά και το μεταγενέστερο, καταγράφοντας το πώς το παρελθόν μπορεί να συνυπάρξει με το σύγχρονο design. Αποκάλυψαν σταδιακά -μέσα σε τρία έτη αναπαλαίωσης και εργασίας- το μοτίβο των οροφογραφιών και των γύψινων διακόσμων που χρονολογούνται από την δημιουργία του κτιρίου το 1881. Η οικία Σταθοπούλου, ιδιοκτησία πλούσιου Αθηναίου μεγαλέμπορου, βρήκε μετά από χρόνια εγκατάλειψης την αρχική της ταυτότητα που είναι ένα πραγματικό έργο τέχνης.
Οι χώροι του ξενοδοχείου
Στα δωμάτια του ξενοδοχείου, τα οποία έχουν το κάθε ένα τη δική του οροφογραφία, κάθε νέα υψηλής αισθητικής προσθήκη στο εσωτερικό σε σχέση με το προϋπάρχον κέλυφος, αναδεικνύει
το παλιό και τιμά το σύγχρονο.
Τα στοιχεία που συντηρήθηκαν έδωσαν αφορμές για να καθοριστούν τα χρώματα στο σαλόνι-lounge, στην ξύλινη σκάλα που ενώνει τους ορόφους -η οποία είναι από μόνη της έργο τέχνης- καθώς και σε κάθε δωμάτιο όπου με βάση το εκάστοτε ταβάνι, επιλέχθηκαν τα χρώματα της τεχνοτροπίας των τοίχων και τα σύγχρονα έπιπλα τα οποία έρχονται σε διάλογο με το νεοκλασικό.
Το ένατο δωμάτιο στο δώμα χαίρει της μοναδικής θέας τόσο των αυθεντικών ακροκεράμων που στολίζουν το κτίριο σε κοντινό πλάνο πάνω από την πλατεία του Αγίου Δημητρίου, όσο και της μαγική θέα της Ακρόπολης στο βάθος.
Οι άξονες και τα ταβάνια του σπουδαίο νεοκλασικού οικοδομήματος και η αριστουργηματική του αισθητική διαφαίνεται και στις τοξωτές πόρτες οι οποίες διατηρήθηκαν ακέραιες.
Ο κάθε φιλοξενούμενος κερδίζει -μαζί με την άρτια αισθητική – και τη μοναδική ευκαιρία ενός ιδιωτικού χώρου, ακόμη και στον καθιστικό χώρο. H ζεστή αίσθηση φιλοξενίας ενισχύεται καθώς απολαμβάνουμε τη συμφωνία του πλούσιου ζωγραφικού διακόσμου στις οροφές και την αριστοτεχνία κατασκευής των επώνυμων αλλά και χειροποίητων επίπλων.
Μία υπέροχη νότα υπηρεσιών του Monument Hotel είναι ο χώρος ευεξίας που διαθέτει, εντός του οποίου spa, σάουνα και χώρος μασάζ προσφέρουν μοναδική αίσθηση χαλάρωσης χάρη στις αναζωογονητικές θεραπείες που προσφέρει.
Το Μοnument Hotel συνδυάζει το μεγαλείο του Αθηναϊκού παρελθόντος με το παρόν, μέσα από μια αυθεντική εμπειρία φιλοξενίας. Πρόκειται για ένα πραγματικό μνημείο που κατάφερε να αντέξει τη δοκιμασία του χρόνου μέχρι που αποκαταστάθηκε με σεβασμό στην ιστορία και στην αρχιτεκτονική του για να επιστρέψει στον κόσμο με μια νέα, φρέσκια ταυτότητα.
Oι ένοικοι απολαμβάνουν τις μοναδικές υπηρεσίες του αλλά και οι περαστικοί στο κέντρο της πόλης σταματούν και θαυμάζουν το εξωτερικό και την υπέροχη πρόσοψη με τη χαρακτηριστική τοξοστοιχία. Η αφήγηση της πόλης, η νέα βιωματική ματιά, η σύζευξη ιστορίας, η κληρονομική παρακαταθήκη αρχιτεκτονικής του Ερνέστο Τσίλλερ και η σύγχρονη αστυγραφία είναι αυτή που κάνει το Μοnument Ηotel ένα συναρπαστικό προορισμό φιλοξενίας, μία νέα αστική αντίληψη φιλοξενίας.
Μαργαρίτα Καταγά
*Eυχαριστούμε την κυρία Ελένη Χατζηϊωάννου, Hotel Manager, Monument Hotel, για την ξενάγηση στους χώρους φιλοξενίας
Γιάννης Λουκάς, Ιστορικός- Δημοσιογράφος
Monument Hotel Athens
Καλαμίδα 11
10554 Αθήνα, Ελλάδα
+30 21 0324 1425
https://www.monumenthotelathens.com/el/
Ιστορία Ξενοδοχείου
Το 1978 ένα όραμα του ιδιοκτήτη της εταιρείας, Αντωνίου Μουσαμά, γίνεται πλέον πραγματικότητα. Σε ιδιόκτητο οικόπεδο, μπαίνουν τα πρώτα θεμέλια για το κτίσιμο ενός από τα πλέον σύγχρονα για την εποχή του ξενοδοχεία στην Αθήνα, του Holiday Inn Athens στην οδό Μιχαλακοπούλου 50 στα Ιλίσια.
Ο Αντώνιος Μουσαμάς, ιδιοκτήτης των ομώνυμων Λατομείων στην Αθήνα και μετέπειτα του ξενοδοχείου Lycabettus στην οδό Βαλαωρίτου στην Αθήνα, προσβλέπει σε κάτι νέο για τα ελληνικά δεδομένα, φέρνοντας μία από τις μεγαλύτερες αλυσίδες ξενοδοχείων στον κόσμο, την Intercontinental Hotels Group (Six Continents) για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Το ξενοδοχείο διαθέτει 193 δωμάτια και περίπου 2.500 τ.μ. χώρους για αίθουσες, εκ των οποίων τα 2.000 τ.μ. με δυνατότητα φυσικού φωτισμού. Ένα από τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν το ξενοδοχείο σε όλη τη διάρκεια της λειτουργίας του είναι η πρωτοπορία του σε διαφορετικούς τομείς. Για παράδειγμα το Holiday Inn ήταν το πρώτο ξενοδοχείο στην Αθήνα που εφάρμοσε το σύστημα ISO 9001, το οποίο καθιερώθηκε αργότερα σε όλα τα υπόλοιπα ξενοδοχεία, ως ένδειξη ανώτερης ποιότητας υπηρεσιών. Επίσης ήταν το πρώτο ξενοδοχείο που εγκατέστησε το υβριδικό σύστημα παραγωγής θερμικής ενέργειας, η οποία λειτούργησε το 2010-2011. Χρειάστηκαν 8 ολόκληρα χρόνια προκειμένου να υιοθετηθεί αυτή η καινοτόμα τεχνολογία σε μεγάλο μέρος της ξενοδοχειακής αγοράς της Ελλάδος. Πολλαπλές είναι και οι καινοτομίες, ειδικά στον τεχνολογικό εξοπλισμό, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί στο ξενοδοχείο στο τμήμα των εκδηλώσεων και των συνεδρίων.
Ιστορία ανοικοδόμησης κτηρίου
Το 1978 μπήκαν τα πρώτα θεμέλια για την κατασκευή του ξενοδοχείου στην οδό Μιχαλακοπούλου υπό τον σχεδιασμό και την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Πέτρου Πικιώνη, γιο του διάσημου αρχιτέκτονα Δημητρίου Πικιώνη και σχεδιαστή του Παβίλιον στους Δελφούς, για λογαριασμό του ΕΟΤ. Ο Πολιτικός Μηχανικός που ανέλαβε τις εργασίες ανοικοδόμησης του ξενοδοχείου ήταν ο Θ.Γ. Βουδικλάρης.
Το 1980 πραγματοποιούνται τα εγκαίνια του ξενοδοχείου, Holiday Inn, του πρώτου ξενοδοχείου της αλυσίδας Intercontinental Hotels Group (Six Continents) στην Ελλάδα.
Το 1997 παραδόθηκε και πάλι σε πλήρη λειτουργία το ξενοδοχείο μετά από ανακαίνιση αξίας 2 δισεκατομμυρίων δραχμών και ενώ οι εργασίες διήρκησαν περίπου 2 χρόνια. Το έργο πραγματοποιήθηκε υπό την επίβλεψη του γραφείου μελετών ACTκαι του διακοσμητή Μάρκελλου Γαλανού. Αξιοπρόσεκτα είναι και τα έργα του διάσημου γλύπτη Ανδρέα Λόλη που κοσμούν διάφορους χώρους του ξενοδοχείου.
Το 2008 ανακατασκευάστηκε πλήρως και άλλαξε επωνυμία σε Crowne Plaza Athens City Centre το οποίο ανήκει και πάλι στην αλυσίδα της IHG group. Πραγματοποιήθηκε πλήρης ανακαίνιση και αναβάθμιση εντός επτά μηνών, με δύο τμηματικές παραδόσεις και χωρίς να διακοπεί η λειτουργία του ξενοδοχείου.
Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν εργασίες στατικής ενίσχυσης, επένδυσης όψεων, πλήρης ανακατασκευή δωματίων – εισόδου – lobby, αλλαγής θέσης πισίνας, διαμόρφωσης roof garden, ανακαίνισης κοινόχρηστων – βοηθητικών και λοιπών χώρων του ξενοδοχείου καθώς και κατασκευής δύο νέων κλιμακοστασίων (έξοδοι διαφυγής). Η συνολική ανακαινισμένη επιφάνεια του ακινήτου είναι 19.700 τμ. και πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία του διακοσμητή Μάρκελου Γαλανού και του αρχιτέκτονα Michel De Landtsheer, την επίβλεψη του τεχνικού Ιωάννη Κεσκίνογλου και την κατασκευαστική ομάδα της εταιρείας ΤΕΡΝΑ.
Οι χώροι του Crowne Plaza έχουν φιλοξενήσει πολιτικές, κοινωνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Καλλιτέχνες, διάσημοι αθλητές, πολιτικοί, επιτυχημένοι επιχειρηματίες έχουν τιμήσει με την παρουσία τους όλα αυτά τα χρόνια το ξενοδοχείο , είτε με δικές τους εκδηλώσεις είτε παρευρισκόμενοι σε events του ξενοδοχείου.
Γιάννης Λουκάς, Ιστορικός – Δημοσιογράφος
Μιχαλακοπούλου 50 11528, Αθήνα
Τηλ: + 30 210 727 8000 Fax: + 30 210 727 8600 Email: info@cpathens.com
Ένα Διεθνές Συμπόσιο με τίτλο: Η Επιγραφική της Ίασης: Ιερά & Αφιερώσεις στην Αττική (Τhe Epigraphy of Healing: Sanctuaries & Dedications in Attica), θα πραγματοποιηθεί στο Επιγραφικό Μουσείο το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2025.
Ακολουθεί το πρόγραμμα:
Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2025
10.00-10:15 Εγγραφές
10:15-10:30 Χαιρετισμοί
Συνεδρία 1η: Ο Ασκληπιός και η Υγεία και η πολιτική της ίασης στην Αττική
Προεδρία / Chair: Δρ Αθανάσιος Θέμος
10:30-10:50 Dr Milena Melfi (University of Oxford)
“Reinstating Healing: Reused votive reliefs in the Athenian Asklepieion of the 1st century BC.
10:50-11:10 Dr Luigi Lafasciano (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)
“Performing for the God: Actors’ and Dramatists’ Dedications at the Asklepieion of Athens”
11:10-11:30 Dr Francesco Camia (Sapienza Università di Roma)- online “IG II/III23240 and the cult of Hygieia in Attica during the Roman imperial period”
11:30-11:50 Συζήτηση
11:50-12:10 Διάλειμμα για καφέ
Συνεδρία 2η: Άλλες ιαματικές θεότητες του άστεως
Προεδρία: Ελένη Ζαββού/
12:10-12:30 Professor Maria Elena Gorrini (Università degli Studi di Pavia) “Dedicants of minor healing deities: the cases of Amynos and Heros Iatros”
12:30-12:50 Dr Brian Martens (University of St. Andrews)
“Statuettes for Health and Healing from the Agora Excavations”
12:50-13:10 Συζήτηση
13:10-15:00 Διάλειμμα
Συνεδρία 3η
Λατρείες της ίασης στους δήμους και τα σύνορα της Αττικής
Προεδρία: Δρ Αικατερίνη-Ηλιάνα Ρασσιά
15:00-15:20 Professor Graham Oliver (Brown University)
“Integrating health from the margins: Rhamnous and the Hellenistic polis”
15:20-15:50 Dr Kazuhiro Takeuchi (Danish Institute for Mediterranean Studies) “Prevention is Better Than Cure: The Healing Cults of Athena, Herakles, and Apollo in Attica”
15:50-16:10 Dr Francesco Sorbello (Università degli Studi di Pavia)- online “Healing Cults in Acharnai: Archaeological, Epigraphic, and Literary Evidence”
16:10-16:30 Συζήτηση
Συνεδρία 4η
Αττικές λατρείες ίασης: φιλοσοφική και λογοτεχνική διάσταση
Προεδρία: Δρ Γεωργία Πετρίδου
16:30-16:50 Dr Matthias Haake (University of Bonn)
“Female Epicureans in Attic Healing Sanctuaries? The Case of the Asclepieion in Athens and the Amphiareion at Oropos”
16:50-17:10 Δρ Αλεξία Πετσάλη-Διομήδη (University of St. Andrews)
“Cult tables in the sanctuaries of Amphiaraos at Oropos and Asklepios at Athens”
17:10-17:30 Professor Andrej Petrovic (University of Virginia)-online “Purity and Epigraphy of Healing”
17:30-17:50 Συζήτηση
17:50-18:10 Διάλειμμα / Coffee Break
Συνεδρία 5η
Η επιγραφική των ηρώων της ίασης στην Αττική
Προεδρία/ Chair: Δρ Αλεξία Πετσάλη-Διομήδη
18:10-18:30 Professor Jessica Lamont (Yale University)-online “Epigraphy of Healing: The Heros Iatros in Athens”
18:30-18:50 Professor Laura Gawlinski (Loyola University Chicago)- online “Herakles and Health in Athens”
18:50-19:10 Συζήτηση
Προεδρία: Professor Graham Oliver
19:10-19:30 Professor Emeritus Kevin Clinton (Cornell University)-online “Asklepios at Eleusis”
19:30-20:00 Στρογγυλή Τράπεζα
20:00 Δεξίωση με κρασί
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ: Δρ Αθανάσιος Θέμος (Διευθυντής του Επιγραφικού Μουσείου)
Ελένη Ζαββού, MSc (Προϊσταμένη του Τμήματος Έρευνας και Τεκμηρίωσης Επιγραφών του Επιγραφικού Μουσείου)
Γεωργία Πετρίδου (Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ)
Δρ Αικατερίνη- Ηλιάνα Ρασσιά (Ανοικτό Πανεπιστήμιο της Κύπρου & ΔΙ.ΚΕ.ΜΕ.Σ.)
To πρόγραμμα για Συγγραφείς Λογοτεχνίας του Oxbelly Retreat 2026, μια συνάντηση για διεθνείς συγγραφείς που εργάζονται στον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία, θα πραγματοποιηθεί από την 1η έως τις 9 Ιουλίου στην Costa Navarino, της Μεσσηνίας.
Το πρόγραμμα Fiction Writers φιλοξενεί δέκα ανερχόμενους συγγραφείς που επιδιώκουν να αναβαθμίσουν την τεχνική τους, να ενισχύσουν τη λογοτεχνική τους φωνή και να συμβάλουν σε διαπολιτισμικούς διαλόγους γύρω από την έννοια της αφήγησης. Το πρόγραμμα προσφέρει μια σειρά εργαστηρίων, υπό την καθοδήγηση μιας ομάδας καταξιωμένων συγγραφέων, καθώς και ελεύθερο συγγραφικό χρόνο στη γαλήνια ατμόσφαιρα της Μεσσηνιακής φύσης.
Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν τη δουλειά τους κατά τις πρωινές ώρες, ενώ τα βράδια, θα συμμετέχουν σε ένα κοινό πρόγραμμα διαθεματικών εκδηλώσεων με εκλεκτούς προσκεκλημένους, καταξιωμένους επαγγελματίες του κινηματογράφου και της λογοτεχνίας αλλά και δημιουργούς από το ευρύτερο φάσμα της αφηγηματικής τέχνης.
Τα απαραίτητα στοιχεία της αίτησης περιλαμβάνουν ένα σύντομο βιογραφικό, μια δήλωση συγγραφέα και ένα δείγμα αδημοσίευτης λογοτεχνικής πεζογραφίας.
Το πρόγραμμα Fiction Writers 2026 πραγματοποιείται υπό την καθοδήγηση του Διευθυντή Προγράμματος Chigozie Obioma, ενώ μεταξύ των προηγούμενων συμβούλων και ειδικών καλεσμένων συγκαταλέγονται οι Rebecca Makkai, Anuradha Roy, Nadifa Muhamed, Isabelle Hammad, Katie Kitamura, Fiammetta Rocco και Bill Clegg, μεταξύ άλλων. Η αίτηση δεν έχει κόστος και όλα τα έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των πτήσεων, της διαμονής και των γευμάτων, καλύπτονται από την Oxbelly.
Οι αιτήσεις είναι πλέον ανοικτές για Έλληνες και διεθνείς συγγραφείς, με προθεσμία υποβολής στις 14 Ιανουαρίου 2026, ώρα 23:59 (EET-ώρα Ελλάδος).
To Σάββατο 29 Δεκεμβρίου, χιλιάδες επισκέπτες και επισκέπτριες όλων των ηλικιών, είδαν το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) να μεταμορφώνεται σ’ ένα φωτεινό τόπο γιορτής κατά τη διάρκεια μιας εντυπωσιακής εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε με ελεύθερη είσοδο χάρη στη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ). Η φωταγώγηση του ΚΠΙΣΝ αποτελεί πλέον θεσμό αφού, από το 2017, σηματοδοτεί με λαμπρό τρόπο την έναρξη της εορταστικής περιόδου στην πόλη, με μια ανοιχτή για όλες και όλους, συμμετοχική εμπειρία φωτός, μουσικής και χαράς.
Στις 19.00 ακριβώς, χιλιάδες φωτάκια LED, με συνολικό μήκος 34 χιλιόμετρα, άναψαν στα 80 πλατάνια κατά μήκος του Καναλιού, τα τρία πανύψηλα (12 μέτρα) έλατα της Αγοράς, στολισμένα με περισσότερες από 1.000 μπάλες, αποκαλύφθηκαν σε όλη τους τη λάμψη, ενώ τα Σιντριβάνια στο Κανάλι συμμετείχαν κι αυτά στο φαντασμαγορικό θέαμα χορεύοντας δύο αγαπημένα χριστουγεννιάτικα τραγούδια: «Santa Tell Me» της Ariana Grande και «Winter Wonderland» του Michael Bublé.
Όλα αυτά μαζί συνέθεσαν ένα μαγευτικό χριστουγεννιάτικο σκηνικό πάνω στο οποίο στήθηκε μια μεγάλη γιορτή στην Αγορά του ΚΠΙΣΝ με οικοδέσποινα την ηθοποιό Ευγενία Σαμαρά. Η βραδιά ξεκίνησε με τους Loop Quartet, ένα φωνητικό σύνολο που δημιουργεί μουσική αποκλειστικά με τη δύναμη της ανθρώπινης φωνής. Κάλαντα, swing classics και pop επιτυχίες, από το «Carol of the Bells» και το «Rocking Around the Christmas Tree» στο «All I want for Christmas», μετατράπηκαν σε σύγχρονες πολυφωνικές εμπειρίες και ενθουσίασαν το κοινό.
Στη συνέχεια, στη σκηνή ανέβηκε η Νίνα Μαζάνη, μια από τις πιο δυναμικές νέες παρουσίες της εγχώριας μουσικής σκηνής, με ένα πρόγραμμα σχεδιασμένο αποκλειστικά για τη βραδιά που συνδύασε swing και jazz διασκευές μεγάλων επιτυχιών, όπως οι «Careless Whisper», «Gimme!Gimme!Gimme!», «Let’s Get Loud», «Hot Stuff», κ.ά.
Η χθεσινή γιορτή αποτέλεσε και την επίσημη έναρξη του Φεστιβάλ Φωτιστικών Εγκαταστάσεων «Biolumina» στο Πάρκο Σταύρος Νιάρχος. Με έργα διεθνώς αναγνωρισμένων καλλιτεχνών, αλλά και με τη συμμετοχή Ελλήνων δημιουργών που επιλέχθηκαν μέσα από ανοιχτή πρόσκληση του ΚΠΙΣΝ, το Φεστιβάλ Φωτιστικών Εγκαταστάσεων προσκαλεί μικρούς και μεγάλους, κάθε μέρα, έως και τις 07 Ιανουαρίου, από τις 17.00 έως τα μεσάνυχτα, με ελεύθερη είσοδο, σε έναν χώρο συνάντησης, όπου η τέχνη γίνεται διάλογος ανάμεσα στον άνθρωπο και το φως.
Επίσης, ξεκίνησε τη λειτουργία του και το Παγοδρόμιο του ΚΠΙΣΝ που περιμένει όλους τους πατινέρ, έμπειρους και μη, να χορέψουν στον πάγο ακούγοντας τις αγαπημένες τους χριστουγεννιάτικες μελωδίες. Οι επισκέπτες συναντούν το Παγοδρόμιο, όπως πάντα, στη βόρεια όχθη του Καναλιού όπου μπορούν να απολαύσουν το φωτισμένο υπερθέαμα του ΚΠΙΣΝ και τα Χορογραφημένα Σιντριβάνια καθώς στροβιλίζονται με τα παγοπέδιλά τους. Το Παγοδρόμιο λειτουργεί καθημερινά μέχρι και τις 07 Ιανουαρίου από τις 10.00 το πρωί μέχρι τις 22.00 το βράδυ με ελεύθερη είσοδο -προτείνεται η ηλεκτρονική προεγγραφή εδώ για την καλύτερη εξυπηρέτηση του κοινού.
Στον φετινό Χριστουγεννιάτικο Κόσμο του ΚΠΙΣΝ κάθε μέρα του μήνα ένα πλούσιο και ποικίλο πρόγραμμα χριστουγεννιάτικων εκδηλώσεων που περιλαμβάνει, ανάμεσα σε άλλα, συναυλίες, παραστάσεις, ταινίες και DJ sets, περιμένει τους επισκέπτες και τις επισκέπτριες να το ανακαλύψουν. Αποκορύφωμα όλων, η γιορτή την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς που φέτος υπόσχεται να είναι πιο φαντασμαγορική από ποτέ!
Μέγας Δωρητής του Χριστουγεννιάτικου Κόσμου του ΚΠΙΣΝ: Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)
Η VERGOS Auctions εγκαινιάζει μία νέα εποχή για την ελληνική οινική παραγωγή και παράλληλα μία νέα κατηγορία για τον Οίκο, διοργανώνοντας μία δημοπρασία αποκλειστικά αφιερωμένη στο ελληνικό κρασί. Η δημοπρασία θα πραγματοποιηθεί παρουσία κοινού την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2025 (ώρα 13:00) στο Οινοποιείο Παπαγιαννάκος στο Μαρκόπουλο Αττικής και φιλοδοξεί να αναδείξει τη μοναδικότητα, την ποιότητα και τη διεθνή δυναμική της ελληνικής οινοποιίας.
Τρόποι συμμετοχής
Στη δημοπρασία μπορούν να λάβουν μέρος όλοι όσοι θα παρευρίσκονται στο Οινοποιείο Παπαγιαννάκος την ημέρα και ώρα διεξαγωγής της. Επίσης, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμμετάσχουν μέσω γραπτής ή τηλεφωνικής προσφοράς, καθώς και διαδικτυακά – ζωντανά μέσω της ιστοσελίδας του Οίκου, www.vergosauctions.com.
Στη δημοπρασία συμμετέχουν 19 οινοποιεία από κάθε γωνιά της Ελλάδας με 127 εκλεκτές και σπάνιες ετικέτες που προέρχονται από τα κελάρια και τις προσωπικές συλλογές των ίδιων των οινοπαραγωγών. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, φιάλες που η ηλικία τους ξεπερνά τα 20 και σε κάποιες περιπτώσεις τα 30 χρόνια, μεγάλα μπουκάλια 3, 6, και 9 λίτρων ακόμη και φιάλες με ετικέτες ζωγραφισμένες στο χέρι.
Με τη νέα αυτή θεματική δημοπρασία ο Οίκος προσφέρει σε συλλέκτες, οινόφιλους και επαγγελματίες τη δυνατότητα να αποκτήσουν ξεχωριστές ετικέτες, που δεν συναντά κανείς εύκολα στην πρωτογενή αγορά. Παράλληλα, η δημοπρασία:
Τον κατάλογο της πρώτης αυτής δημοπρασίας του Οίκου στον οινικό χώρο, επιμελήθηκε ο κριτικός κρασιού και συγγραφέας Γιάννος Κωνσταντίνου. Ο Γιάννος Κωνσταντίνου γράφει για το κρασί εδώ και 27 χρόνια έχοντας εκδώσει 13 βιβλία και οινικούς οδηγούς. Το βιβλίο του «The Cyprus Wine Guide» βραβεύθηκε στα Gourmand International Awards ως το «Καλύτερο Βιβλίο Κρασιού στον Κόσμο» ανάμεσα σε όλες τις γλώσσες (Best Wine Guide in the World 2006), ενώ το βιβλίο του «Ανακαλύπτω το Κρασί», εκδ. Μεταίχμιο, βραβεύθηκε στα Gourmand International Awards ως το Καλύτερο Βιβλίο Κρασιού (Best National Wine Book) στην ελληνική γλώσσα.
Ο Ανδρέας Βέργος, Managing Director της VERGOS Auctions, δηλώνει σχετικά με τη δημοπρασία ελληνικών κρασιών: «Η ενασχόλησή μας με το ελληνικό κρασί αποτελεί ένα απολύτως φυσικό επόμενο βήμα για τον Οίκο μας. Πιστεύουμε ότι ήρθε η στιγμή τα σπουδαία ελληνικά κρασιά να αποκτήσουν τη δική τους θέση σε μια οργανωμένη, διαφανή και εξωστρεφή δευτερογενή αγορά, όπως ακριβώς συμβαίνει διεθνώς με την κατηγορία «fine & collectible wines». Η ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση των οινοποιών και των επαγγελματιών του χώρου επιβεβαιώνει ότι η ελληνική οινική παραγωγή είναι πλέον ώριμη να σταθεί ισότιμα δίπλα σε μερικές από τις πιο αναγνωρισμένες οινικές περιοχές του κόσμου.»
Το Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ποιότητας Ζωής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών διοργανώνει το Διεθνές Συνέδριο ONE-Bridge in Health από τις 8 έως τις 11 Δεκεμβρίου 2025 στο Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου “One Bridge: One Health Nexus: Bridging Human, Animal & Environmental Health Across Europe” (EU4Health) με επιστημονικό υπεύθυνο τον κ. Απόστολο Βανταράκη, Καθηγητή Υγιεινής.
Το συνέδριο, που θα πραγματοποιηθεί σε υβριδική μορφή (δια ζώσης και διαδικτυακά), είναι δωρεάν και ανοιχτό σε φοιτητές, επαγγελματίες και ερευνητές από όλους τους επιστημονικούς κλάδους που σχετίζονται με την ανθρώπινη, ζωική και περιβαλλοντική υγεία.
Στο τετραήμερο πρόγραμμα περιλαμβάνονται θεματικές όπως:
Όλοι οι συμμετέχοντες θα λάβουν επίσημο πιστοποιητικό παρακολούθησης.
O Δήμος Αγιάς βρίσκεται στο νομό Λάρισας στην περιφέρεια Θεσσαλίας με έδρα την κωμόπολη της Αγιάς. Εκτείνεται από τους πρόποδες του όρους Όσσα στα ανατολικά έως το Αιγαίο Πέλαγος στα δυτικά καλύπτοντας έκταση 668,26 τ.χμ . Ο πληθυσμός του δήμου είναι περισσότεροι από 14.000 που κατοικούν στις τέσσερις δημοτικές ενότητες Αγιάς, Ευρυμένων, Λακερείας, Μελίβοίας.
Ο Δήμος διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία που μπορούν να αναδείξουν την Αγιά σε τόπο διαμονής ψηφιακών νομάδων. Λειτουργούν όλες σχεδόν οι υπηρεσίες, υπάρχει εκτεταμένη αγορά καθώς επίσης και αρκετοί χώροι εστίασης και αναψυχής.
Η ίδια η περιοχή του Δήμου καλύπτει όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις συνδυάζοντας τες με το υπέροχο φυσικό τοπίο. Επιπλέον, η εγγύτητα στην πόλη της Λάρισα (36 χλμ) εξασφαλίζει την εύκολη και γρήγορη πρόσβαση στις απαραίτητες υποδομές.
Το Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, το οποίο διαθέτει 10 κλινικές του Παθολογικού Τομέα και 8 του Χειρουργικού.
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με 9 σύγχρονα τμήματα σπουδών.
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Λάρισας
Και οι άλλες μεγάλες πόλεις της Θεσσαλίας απέχουν από την Αγιά περίπου μια ώρα ενώ και η Θεσσαλονίκη απέχει οδικώς μόλις δύο ώρες.
Αγροτικά προϊόντα
Λόγω και του έφορου πεδινού εδάφους, παραδοσιακά η οικονομία της περιοχής υπήρξε στραμμένη στον πρωτογενή τομέα. Στην Αγιά είναι διαδεδομένη η καλλιέργεια μήλων, κάστανων, κερασιών που είναι γνωστά για τη γεύση και την ποιότητα τους.
Με τα τοπικά αγροτικά προϊόντα σχετίζονται γιορτές που διοργανώνονται στα χωριά του Δήμου, αναδεικνύοντας την πλούσια παραγωγή της περιοχής ενώ παράλληλα τα χωριά γίνονται πόλος έλξης επισκεπτών. Με μουσική, κεράσματα, χορευτικές εκδηλώσεις, θέατρο, οι καλλιεργητές και οι κάτοικοι εκφράζουν την ευχαρίστηση τους για τη σοδειά
Γιορτή Καλαμποκιού και Ακτινίδιου στο χωριλο Ομολίος, (3ο Σαβ/κο του Αυγοιύστου).
Γιορτή του Κερασιού, στο Μεταξοχώρι (Μέσα Ιουνίου)
Γιορτή Μήλου, στην Αγιά ( Αρχές Σεοτεμβρίου)
Γιορτή του Κάστανου, στην Καρίτσα (3η εβδομάδα του Οκτωβρίου)
Τουρισμός
Ωστόσο, η κοντινή απόσταση από τη θάλασσα και αστικά κέντρα της Θεσσαλίας, το φυσικό τοπίο και η προνομιακή θέση έχει αναδείξει το Δήμο σε τουριστικό προορισμό. Τόσο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες όταν οι επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό προτιμούν τις παραθαλάσσιες περιοχές σε Αγιόκαμπο, Στόμιο και Καρίτσα, όσο και κατά τη χειμερινή περίοδο όταν κυριότερος προορισμός είναι η φύση του Κισσάβου.
Το πλήθος μονών και βυζαντινών μνημείων με εύκολη πρόσβαση, αναδεικνύουν την Αγιά σε ιδανικό προορισμό θρησκευτικού τουρισμού, Ξεχωρίζει το Όρος των Κελλίων όπως έγινε γνωστή η περιοχή στα βυζαντινά χρόνια, όταν αναπτύχθηκε ένα σύνολο μονών και ασκηταριών που διέθετε πλήθος μοναχών και διοίκηση παρόμοια με του Αγίου Όρους.
Ωστόσο σε όλο το Δήμο υπάρχουν βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησία καθώς και εν λειτουργία μοναστήρια.
Μουσεία
Η περιοχή διαθέτει αρκετά Μουσεία που σχετίζονται με την πλούσια ιστορία της: Πνευματικό Κέντρο: Αγίων Αντωνίων, εντός του οποίου φυλάσσεται ανεκτίμητη συλλογή μεταβυζαντινών εικόνων. Εκκλησιαστικό Μουσείο στο χωριό Ανατολή, Γεωργικό Εκθετήριο Ομολίου «Μαρίνος Αντύπας» με πλούσια λαογραφική συλλογή, Αρχαιολογική Συλλογή Μελιβοίας φιλοξενούνται βυζαντινά γλυπτά, κεραμικά, τοιχογραφίες και νομίσματα από τις πρόσφατες ανασκαφές στην περιοχή του Κισσάβου κ.α.
Ιαματικές πηγές. Κόκκινο Νερό.
Μια πέτρινη μικρή κοιλιά από τους παλαιότερους οικισμούς της περιοχής αλλά και από τους πρώτους προορισμούς για μπάνιο στις αρχές του 1900 στην Ελλάδα. Ο οικισμός πήρε το όνομά του από την κοντινή πηγή, με τις κολυμπήθρες με τα ιαματικά κρύα νερά. με ιδιότητες θεραπευτικές για όλες τις χρήσεις. Το νερό θεωρείται τονωτικό, πλούσιο σε μεταλλικά στοιχεία και θεραπευτικό για την αναιμία, τις νευρικές παθήσεις, την ατονία, τη δυσπεψία.
Μεθοδικά κινείται επίσης ο Δήμος και η περιφέρεια για την αξιοποίηση και του ιαματικό νερού της πηγής του Κόκκινο Νερού επενδύοντας στην εμφιάλωση του.
Πολιτισμός
Στο αρχιτεκτονικό τοπίο του δήμου Αγιάς δεσπόζουν τα αρχοντικά που βρίσκονται τόσο στην πόλη όσο και στο Ματαξοχώρι Χτσιμένα στις αρχές του 20ου αιώνα μαρτυρούν την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής που στηριζόταν στη σηροτροφία. Ανάμεσα τους ξεχωρίζει το αρχοντικό της οικογένειας Αλεξόυλη. Είναι χτισμένο τον 18ο αιώνα και πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα κτίρια της Θεσσαλίας από άποψη εμβαδού και όγκου.
Παλιό Παρθεναγωγείο. Πολιτιστικό Κέντρο, Μεταξοχώρι
Χτισμένο στα μέσα του 19ου αιώνα, το διώροφο πετρόκτιστο κτήριο στην άκρη του Μεταξοχωρίου, λειτούργησε από το 1880 ως σχολείο θηλέων «Παρθεναγωγείο». Μέσα στα χρόνια γνώρισε πολλές χρήσεις αλλά και την εγκατάλειψη μέχρι την αναπαλαίωση του και την αξιοποίηση του από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μεταξοχωρίου που του έδωσε και πάλι ζωή.
Στους χώρους του στεγάζονται πολιτιστικές δραστηριότητες του Συλλόγου, ετήσιες εκδηλώσεις, εκθέσεις, ομιλίες κτλ ενώ στον πρώτο όροφο υπάρχει μια λαογραφική συλλογή που αναδεικνύει το νεώτερο παρελθόν και την οικονομία του τόπου μέσα από φωτογραφίες, ενδυμασίες, αντικείμενα καθημερινής χρήσης και εργαλεία.
Αθλητισμός
Στην κωμόπολη της Αγιάς βρίσκεται το σύγχρονο, ανακαινισμένο Κλειστό Γυμναστήριο της Αγιάς. Το γυμναστήριο φιλοξενεί τους αθλητικούς συλλόγους της περιοχής, υποδέχεται πρωταθλήματα ενώ παραμένει και στη διάθεση των κατοίκων. Το Γυμναστήριο είναι ακόμα ένα κομμάτι της αθλητικής παράδοσης της Θεσσαλίας.
Ίσως η πλέον δημοφιλής αθλητική διοργάνωση της περιοχής είναι ο Kissavos Marathon Race που πραγματοποιείται κάθε Απρίλιο προσελκύοντας εκατοντάδες συμμετέχοντες. Η διαδρομή διασχίζει καταπράσινα δάση και καταλήγει στην κορυφή του Κισσάβου με θέα στο Αιγαίο.
Γιάννης Λουκας, Ιστορικός – Δημοσιογράφος
Παρουσιάζουμε τα Διεθνή Συνέδρια «Δημιουργική Γραφή» του ΠΜΣ, έναν θεσμό εξωστρέφειας και διαλόγου που αναδεικνύει τη σύγχρονη συγγραφική πράξη, τη θεωρία και την εκπαίδευση της γραφής.
Στην πιο πρόσφατη διοργάνωση, το 6ο Διεθνές Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην Κοζάνη (ΖΕΠ) στις 5–8 Σεπτεμβρίου 2024, φιλοξενώντας ερευνητές/τριες, δημιουργούς και εκπαιδευτικούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό για τέσσερις ημέρες πλούσιων εισηγήσεων, συζητήσεων και εργαστηρίων. Η θεματική του συνεδρίου και ο δημόσιος χαρακτήρας των εκδηλώσεων το καθιστούν σημείο συνάντησης της λογοτεχνικής παραγωγής με την ακαδημαϊκή έρευνα.
Η επιμελημένη οργάνωση και το σαφές πρόγραμμα εργασιών εξασφαλίζουν υψηλή επιστημονική στάθμη και ουσιαστική δικτύωση. Από την εναρκτήρια συνεδρία έως τις παράλληλες θεματικές ενότητες, το πρόγραμμα δομείται με ακρίβεια, προσφέροντας χώρο σε νέες φωνές και καταξιωμένους/ες δημιουργούς να παρουσιάσουν πρωτότυπες προσεγγίσεις πάνω στην πεζογραφία, την ποίηση, το θέατρο, το σενάριο, τη διδακτική της γραφής και τις ψηφιακές εφαρμογές της λογοτεχνίας. Το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα (sessions, αίθουσες, συντονιστές/τριες) αποτυπώνει το εύρος και το βάθος των θεματικών.
Τα συνέδρια έχουν σταθερή διεθνή εμβέλεια και ισχυρές συνεργασίες. Στο 6ο Συνέδριο, το ΠΜΣ «Δημιουργική Γραφή» συνέδραμε μαζί με διαπανεπιστημιακά και διεθνή σχήματα (ΑΠΘ, ΕΚΠΑ, Lund University, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου), ενισχύοντας τον ευρωπαϊκό διάλογο γύρω από τη δημιουργική γραφή και την εκπαίδευσή της. Η σύμπραξη αυτή μεταφράζεται σε πλουραλισμό προσεγγίσεων, ανταλλαγή καλών πρακτικών και ευκαιρίες για διαρκείς ακαδημαϊκές και καλλιτεχνικές συνεργασίες.
Η συνέπεια του θεσμού αποτυπώνεται και στο αποτύπωμα των «Πρακτικών» και των «Αφισών» προηγούμενων διοργανώσεων—από την Κέρκυρα (2015) μέχρι το Παλέρμο (2022)—που τεκμηριώνουν την πορεία και την εξέλιξη του συνεδριακού διαλόγου. Τα επίσημα Πρακτικά του 6ου Συνεδρίου (πολλαπλοί τόμοι) και το διαθέσιμο υλικό από παλαιότερες χρονιές προσφέρουν ένα ζωντανό αρχείο αναφοράς για ερευνητές/τριες, εκπαιδευτικούς και δημιουργούς, ενώ η διαδικτυακή γκαλερί μεταφέρει το κλίμα των εκδηλώσεων.
Γιατί να συμμετάσχετε; Επειδή τα συνέδριά μας συνδυάζουν επιστημονική ποιότητα με δημιουργική πράξη: θα ακούσετε νέες προτάσεις, θα δοκιμάσετε ιδέες σε ανοιχτά εργαστήρια, θα δικτυωθείτε με ομιλητές/ομιλήτριες διεθνούς εμβέλειας και θα συμβάλετε ενεργά στον δημόσιο διάλογο για τη γραφή σήμερα. Με σαφείς διαδικασίες, αναλυτικό πρόγραμμα και διαρκές αποτύπωμα μέσω πρακτικών και ψηφιακού υλικού, τα συνέδρια «Δημιουργική Γραφή» του ΠΜΣ αποτελούν τον ιδανικό χώρο για να παρουσιάσετε το έργο σας, να ενημερωθείτε για τις πιο πρόσφατες εξελίξεις και να εμπνευστείτε για το επόμενο βήμα στη συγγραφική ή/και ερευνητική σας πορεία. Για πληροφορίες και επικοινωνία, επισκεφθείτε τον επίσημο ιστότοπο του συνεδρίου : https://cwconf.uowm.gr/
Creative Writing International Conferences Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών “Δημιουργικής Γραφής”
Τι είναι: Η επίσημη σελίδα των Διεθνών Συνεδρίων Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (UoWM): πρόγραμμα, ανακοινώσεις, πρακτικά και φωτογραφικό υλικό.
Τελευταίο συνέδριο: 6ο Διεθνές Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής — Κοζάνη, 5–8 Σεπτεμβρίου 2024 (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, campus Κοζάνης) Πρακτικά: Διαθέσιμα online (τόμοι 1–4) στη σελίδα του 6ου συνεδρίου
Προηγούμενα συνέδρια: Ενότητα με αφίσες/πρακτικά (π.χ. 5ο: Παλέρμο, 16–18 Σεπτεμβρίου 2022 · 2ο: Κέρκυρα, 1–4 Οκτωβρίου 2015). (cwconf.uowm.gr)
Πρόγραμμα/Ανακοινώσεις: Ενημερώσεις και επιμέρους σελίδες (πρόγραμμα, συνεδρίες, ενημερωτικά)
Επικοινωνία: Για γενικά ερωτήματα για τα συνέδρια, χρησιμοποιείται η γραμματεία του Προγράμματος Δημιουργικής Γραφής μέσω της σελίδας επικοινωνίας.
Σελίδα: cwconf.uowm.gr
Εκατομμύρια είναι οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο που έχουν επιλέξει το τρέξιμο ως τρόπο συστηματικής άθλησης με αύξηση του αριθμού κάθε χρόνο. Από αυτούς, κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι συμμετέχουν σε οργανωμένους αγώνες μικρότερων ή μεγαλύτερων αποστάσεων.
Τέτοιου είδους αγώνες διεξάγονται σε κάθε τόπο με την ευκαιρία κάποιος επετείου, ως μέσο ευαισθητοποίησης, ως παράδοση κτλ. Σταθερή παράμετρος της επιτυχίας τους, ακόμα και αν η διοργάνωση δεν είναι άρτια, παραμένει η μαζική συμμετοχή αθλητών όλων των ηλικιών. Ασφαλώς η απαρχή αλλά και η κορυφαία πρόκληση για κάθε δρομέα είναι η συμμετοχή σε αγώνα μαραθωνίου αποτελώντας ίσως τη δημοφιλέστερη τάση στο χώρο του μαζικού αθλητισμού.
Οι ρίζες του Μαραθωνίου βρίσκονται στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα το 1896. Η σκέψη της διοργάνωσης ενός αγώνα που θα συνέδεε τον Μαραθώνα με την Αθήνα ανήκει στον ελληνιστή Michel Breal. Αυτός ήταν ο άνθρωπος που πρότεινε στον Pierre de Coubertin τη διοργάνωση του Μαραθωνίου. Ασφαλώς η ιδέα προέρχεται από την παράδοση της αναγγελίας της νίκης των Αθηναίων στη μάχη του Μαραθώνα από τον Αθηναίο δρομέα Φειδιππίδη. Μετά τη μάχη ο αγγελιοφόρος έτρεξε στην πόλη για να ανακοινώσει τη μεγάλη νίκη εναντίων των Περσών κρατώντας μάλιστα τον οπλισμό του.
Από την αρχή ο Μαραθώνιος ξεχώρισε στη συνείδηση του ελληνικού κοινού καθώς θεωρήθηκε το κατεξοχήν ελληνικό άθλημα: «αυτό ( η αναγγελία της νίκης στο Μαραθώνα από τον Φειδιππίδη) και τώρα συνδεδεμόενον προς την κίνησιν των διεθνών αγώνων, τους οποίους εορτάζομεν, ρίγος τι συγκινήσεως μεταδίδει εις τα πλήθη και γεννά ενδιαφέρον άλλο ή το εμπνεόμενον εκ των λοιπών αγωνισμάτων». (εφημ, ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 17 Μαρτίου 1896). Η νίκη του Σπύρου Λούη μάλιστα διατράνωσε αυτή την εκτίμηση και θεωρήθηκε μια μεγάλη εθνική επιτυχία. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο, ότι ακόμα και σήμερα, ελάχιστα ή καθόλου γνωστά δεν είναι τα ονόματα των αθλητών και προπονητών που κατέκτησαν τα υπόλοιπα 9 χρυσά μετάλλια για την Ελλάδα το 1896.
Το αγώνισμα του Μαραθωνίου αγαπήθηκε γρήγορα και από το διεθνές κοινό. Μάλιστα καθιερώθηκε ταχύτερα ίσως και από του ίδιους τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Μετά την Αθήνα, ο επόμενος Μαραθώνιος Αγώνας διοργανώθηκε στη Γαλλία στη διαδρομή Παρίσι – Κονφλάν μόλις τον Ιούλιο του 1896. Η απόσταση του Μαραθωνίου ήταν περίπου 40 χιλιόμετρα έως το 1924, όταν η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή όρισε τη διαδρομή ακριβώς στα 42.195 μέτρα.
Σε κάθε χώρα, σε κάθε ήπειρο, ακόμα καις την Ανταρκτική, διοργανώνονται Μαραθώνιοι, Ημιμαραθωνιοι και αγώνες μικρότερων αποστάσεων. Οι αγώνες αποτελούν ένα τουριστικό προϊόν που καμία πόλης σε όλο τον κόσμο δεν αγνοεί. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι η διαδρομή του μαραθωνίου που χαράσσει κάθε πόλη είναι έτσι σχεδιασμένοι ώστε να περνά από τα αξιοθέατα και τα πιο όμορφα σημεία της. Η προετοιμασία για την υποδοχή και τη διευκόλυνση δρομέων από το εξωτερικό απαιτεί μια συστηματική και πολύ προσεκτική προετοιμασία από τις αρχές κάθε τόπου.
Ως προορισμός των αθλητών, ερασιτεχνών και επαγγελματιών, η Αθήνα διατηρεί ένα συγκριτικό πλεονέκτημα καθώς είναι η πόλη στην οποία οι συμμετέχουν τρέχουν την αυθεντική διαδρομή του Μαραθωνίου. Για τους δρομείς σε όλο τον κόσμο η συμμετοχή στον Αυθεντικό Μαραθώνιο ης Αθήνας αποτελεί ένα μεγάλο στόχο. Παρόλο που η διαδρομή της Αθήνας θεωρείται από τις πλέον απαιτητικές λόγω των υψομετρικών διαφορών και των σχετικά υψηλών θερμοκρασιών, χιλιάδες είναι οι δρομείς που έρχονται κάθε χρόνο στην πόλη για τον αγώνα, συνοδευόμενοι μάλιστα και από συγγενείς και φίλους. Χαρακτηριστικό είναι ότι φέτος οι διεθνείς συμμετοχές σημείωσαν ρεκόρ ξεπερνώντας τις 10.000 από 125 χώρες.
Η αρχή της επιτυχημένης αυτής διοργάνωσης βρίσκεται στο 1972 όταν διοργανώθηκε για πρώτη φορά ο Κλασικός Μαραθώνιος σε μια εποχή όμως που ούτε η κουλτούρας του μαζικού αθλητισμού ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτη. Σε αυτόν συμμετείχαν μόλις 70 αθλητές από 5 χώρες. Από το 1983 τη διοργάνωση ανέλαβε ο ΣΕΓΑΣ και χρόνο με το χρόνο, αν και με μικρά βήματα, η δημοφιλία του μεγάλωνε ακολουθώντας τις διεθνείς ανάλογες τάσεις. Τα τελευταία χρόνια ο Μαραθώνιος σπάει κάθε χρόνο ρεκόρ συμμετοχών, φτάνοντας φέτος σε όλα τα αγωνίσματα του περισσότερες από 75.000 συμμετοχές όλων των ηλικιών.
Προέλευση φωτογραφιας: https://www.facebook.com/athensauthenticmarathon/photos
Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος είναι η «αιχμή του δόρατος» του αθλητισμού τουρισμού και του τουρισμού πόλεων. Πέρα όμως από αυτό είναι μια ημέρα γιορτής για την πόλη, ένα μήνυμα αισιοδοξίας και ειρήνης που ξεκινά από τον Τύμβο του Μαραθώνα και καταλήγει στο Παναθηναϊκό Στάδιο.
Προέλευση φωογραφίας: https://www.facebook.com/athensauthenticmarathon/photos
https://worldsmarathons.com/s/running/antarctica/full_marathon
https://www.sansimera.gr/articles/696
https://www.everydayhealth.com/workouts-activities/running-statistics/
Λεωνίδας Πετρίδης & Αλέξιος Μπατρακούλης, Ελληνικό Περιοδικό Διοίκησης Αθλητισμού & Αναψυχής,τόμος 10 (2), 43 – 54, Δεκέμβριος, 2013
To Σάββατο 29 Νοεμβρίου, στις 19.00, το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) φοράει τα γιορτινά του και δίνει το σύνθημα για την πιο μαγική εποχή του χρόνου. Ο Χριστουγεννιάτικος Κόσμος του ΚΠΙΣΝ γεμίζει μουσική, φως, χαρά, καλώντας μικρούς και μεγάλους να γιορτάσουν μαζί τις στιγμές που μας ενώνουν. Τα τρία πανύψηλα έλατα στην Αγορά, τα λαμπερά πλατάνια στο Κανάλι και οι εντυπωσιακές φωτιστικές εγκαταστάσεις στο Πάρκο Σταύρος Νιάρχος δημιουργούν ένα ζωντανό παραμύθι που ανοίγει την αυλαία των γιορτών. Την παρουσίαση της βραδιάς αναλαμβάνει η ηθοποιός Ευγενία Σαμαρά.
Η έναρξη ανήκει στους Loop Quartet, τέσσερις φωνές που γίνονται όργανα, ρυθμός και μελωδία μεταμορφώνοντας κάλαντα, swing classics και pop anthems σε σύγχρονες πολυφωνικές εμπειρίες, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που κινείται από το λυρικό στο εκρηκτικό, από το “Carol of the Bells” έως το “Hallelujah”, προσφέροντας μια εμπειρία που ενώνει διαφορετικές γενιές και μουσικά ήδη.
Στη συνέχεια, τη σκηνή της Αγοράς αναλαμβάνει η Νίνα Μαζάνη, μια από τις πιο δυναμικές παρουσίες της εγχώριας μουσικής σκηνής. Με την χαρακτηριστική της φωνή παρουσιάζει, μαζί με το εξαμελές σχήμα της, ένα πρόγραμμα γεμάτο swing και jazz διασκευές διεθνών επιτυχιών. Η καλλιτέχνις που έγινε γνωστή μέσα από τη νέα εκδοχή του τραγουδιού Η Νύχτα Μυρίζει Γιασεμί και έχει συνεργαστεί με σημαντικά ονόματα της ελληνικής δισκογραφίας, φέρνει στο ΚΠΙΣΝ τη φρεσκάδα και το συναίσθημα μιας φωνής που ξεχωρίζει.
Την εορταστική εμπειρία συμπληρώνει το Φεστιβάλ Φωτιστικών Εγκαταστάσεων BioLumina, που φέτος εμπνέεται από τη βιοφωταύγεια — την ικανότητα της φύσης να παράγει φως. Καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο, αλλά και Έλληνες δημιουργοί μεταμορφώνουν το Πάρκο Σταύρος Νιάρχος σε ένα ονειρικό οικοσύστημα με κάθε ένα από τα έργα να αφηγείται τη δική του ιστορία για τη σύνδεση του ανθρώπου με τη φύση, την τεχνολογία και το φως.
Το Παγοδρόμιο στο Κανάλι επιστρέφει και φέτος, προσκαλώντας μικρούς και μεγάλους να γλιστρήσουν πάνω στον πάγο κάτω από τον αττικό ουρανό, ενώ το Makers’ Market, επιστρέφει, για δεύτερη συνεχή χρονιά, μεγαλύτερο δίνοντας περισσότερο χώρο σε δημιουργούς και χειροτέχνες με ξεχωριστές ιδέες και δώρα γεμάτα φαντασία. Όλο το ΚΠΙΣΝ μεταμορφώνεται σε έναν ανοιχτό χώρο γιορτής και δημιουργίας, όπου η μουσική, η τέχνη και η κοινότητα συναντιούνται για να μας θυμίσουν τη χαρά του να είμαστε μαζί.
Ο Χριστουγεννιάτικος Κόσμος του ΚΠΙΣΝ μάς προσκαλεί να κάνουμε μια παύση, να παρατηρήσουμε γύρω μας και να μοιραστούμε στιγμές θυμίζοντάς μας την αξία της κοινής εμπειρίας.
Η εκδήλωση θα μεταδοθεί σε απευθείας σύνδεση από την ΕΡΤ2 και στο Facebook του ΚΠΙΣΝ, και θα είναι διαθέσιμη στο ERTFLIX.
The Loop Quartet Οι Loop Quartet είναι ένα φωνητικό σύνολο τεσσάρων καλλιτεχνών — της Ευγενίας Λιάκου, του Steve Μπέκα, της Λητώς Αμπατζή και του Αντώνη Βλάχου — που δημιουργούν μουσική αποκλειστικά με τη δύναμη της ανθρώπινης φωνής. Μέσα από τη χρήση looper και πολυφωνίας, συνδυάζουν στοιχεία από jazz, pop, swing και κλασικό ρεπερτόριο, διαμορφώνοντας μια ιδιαίτερη ζωντανή εμπειρία. Τα μέλη τους διαθέτουν μακρά πορεία στη μουσική, το θέατρο και το μιούζικαλ, με συνεργασίες σε Ελλάδα και εξωτερικό και κοινό χαρακτηριστικό την έμφαση στη φωνή ως μέσο έκφρασης και επικοινωνίας.
Νίνα Μαζάνη Η Νίνα Μαζάνη αποτελεί μια από τις πιο ενδιαφέρουσες νέες φωνές της εγχώριας μουσικής σκηνής. Με τη χαρακτηριστική της χροιά και την έντονη σκηνική της παρουσία, κινείται με άνεση ανάμεσα στον ελληνόφωνο και τον αγγλόφωνο στίχο, αναζητώντας πάντα νέους τρόπους μουσικής έκφρασης.
Συστήθηκε καλλιτεχνικά στο ευρύ κοινό το καλοκαίρι του 2022 με τη δική της εκδοχή στο τραγούδι Η Νύχτα Μυρίζει Γιασεμί, που γνώρισε μεγάλη επιτυχία, ενώ πρόσφατα ξεχώρισε με τη νέα ερμηνεία της στο Είναι Εντάξει Μαζί μου του Κώστα Λειβαδά.
Το 2023 συνεργάστηκε με τη Μαρινέλλα στη μουσικοχορευτική παράσταση «Σήμερα…», ενώ την περσινή σεζόν βρέθηκε στο πλευρό του Τάκη Ζαχαράτου στην παράσταση «Sweet Dreams». Το καλοκαίρι του 2024 άνοιξε τις συναυλίες του APON σε όλη την Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή ανοδική της πορεία.
Η Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων διοργάνωσαν το 31ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΠΣΑΒ), που πραγματοποιήθηκε στις 22–24 Οκτωβρίου 2025 στο Συνεδριακό Κέντρο «Κάρολος Παπούλιας» του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Με τίτλο «Ακαδημαϊκή Ευημερία, Ελευθερία και Ακεραιότητα: από το ΑΒ στο AI», το Συνέδριο έφερε στο προσκήνιο την πρόκληση αλλά και την ευκαιρία της μετάβασης των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών στη νέα ψηφιακή εποχή. Στον πυρήνα βρέθηκε η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη: πώς μπορεί να ενταχθεί δημιουργικά στην καθημερινή λειτουργία των βιβλιοθηκών, χωρίς να αλλοιώνει τις διαχρονικές αξίες της γνώσης, της ελευθερίας της έκφρασης και της ακαδημαϊκής ακεραιότητας.
Το ΠΣΑΒ, με ιστορία που ξεπερνά τις τρεις δεκαετίες, αποτελεί πλέον θεσμό για την ελληνική βιβλιοθηκονομική κοινότητα. Στελέχη βιβλιοθηκών, πανεπιστημιακοί, ερευνητές, φοιτητές και εκπρόσωποι του τεχνολογικού κλάδου συναντιούνται σε έναν μοναδικό χώρο διαλόγου, ανταλλάσσουν ιδέες και συνδιαμορφώνουν το μέλλον των βιβλιοθηκών.
Οι θεματικές ενότητες του φετινού Συνεδρίου κάλυψαν ζητήματα τεχνολογίας και καινοτομίας, ανοικτής επιστήμης, διαφορετικότητας και συμπερίληψης, πληροφοριακής παιδείας και μάρκετινγκ βιβλιοθηκών.
Το 31ο ΠΣΑΒ αποτέλεσε μια γιορτή γνώσης και συνεργασίας, που ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες εξελίσσονται, ανανεώνονται και συμβάλλουν στη διάχυση της πληροφορίας και της δημιουργικότητας.
Το Μουσείο Ακρόπολης, σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, οργανώνει διεθνές συνέδριο με τίτλο «Ανατολική Μεσόγειος, Αιγαίο, Εύξεινος Πόντος: Νέες Προσεγγίσεις», στις 7, 8 και 9 Νοεμβρίου 2025, στο Αμφιθέατρο «Δημήτριος Παντερμαλής» του Μουσείου Ακρόπολης.
Ήδη από την δεκαετία του 1990, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου είχαν ξεκινήσει μία σειρά διοργάνωσης Συνεδρίων και Εκθέσεων σχετικών με τις συνδέσεις στην ανατολική και κεντρική Μεσόγειο στην αρχαιότητα.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα διεθνή Συμπόσια
καθώς και οι διεθνείς Εκθέσεις
Στο συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Ακρόπολης προστίθεται ο Εύξεινος Πόντος όπου ακαδημαϊκοί και διακεκριμένοι επιστήμονες διεθνούς κύρους θα φωτίσουν νέες προσεγγίσεις της αρχαιότητας στη Μεσόγειο, το Αιγαίο και τον Εύξεινο Πόντο.
Η είσοδος στο συνέδριο είναι ανοιχτή για το κοινό.
Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στην αγγλική γλώσσα.
Το πρόγραμμα του Συνεδρίου εδώ.
Το καινοτόμο πρόγραμμα καλλιτεχνικής έρευνας και φιλοξενίας για το περιβάλλον, το design και τη βιωσιμότητα – στο πλαίσιο του προγράμματος Circular Cultures | Making Matters σε συνεργασία με τον πολιτιστικό οργανισμό Polygreen Culture & Art Initiative (PCAI) – επιστρέφει από τις 29 Σεπτεμβρίου έως τις 8 Οκτωβρίου 2025 για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά στην Τήλο για να διερευνήσει πιθανές περιβαλλοντικές λύσεις, μέσα από το πρίσμα της καλλιτεχνικής δημιουργικότητας και των μέσων που προσφέρει η τέχνη.
Το επιτυχημένο πρόγραμμα καλλιτεχνικής φιλοξενίας Tilos Artist Residency συνεχίζεται για τέταρτη συνεχή χρονιά στο νησί της Τήλου. Για το 2025, o πολιτιστικός οργανισμός Polygreen Culture & Art Initiative (PCAI) συνεχίζει την συνεργασία με το British Council στο πλαίσιο του προγράμματος Circular Cultures (Making Matters ), προσκαλώντας την βρετανική καλλιτεχνική κολεκτίβα STORE . Η εικαστική ομάδα θα βρεθεί στο νησί της Τήλου από τις 29 Σεπτεμβρίου έως τις 8 Οκτωβρίου 2025 με στόχο να διερευνήσει πιθανές περιβαλλοντικές λύσεις μέσα από το πρίσμα της καλλιτεχνικής δημιουργικότητας και των εργαλείων που προσφέρει η τέχνη.
Μετά την επιτυχία των residencies των προηγούμενων ετών με τις ομάδες RESOLVE Collective (2023) και POoR Collective (2024), φέτος έχουμε τη χαρά να καλωσορίσουμε στο φετινό πρόγραμμα Tilos Artist Residency τους STORE , μια ομάδα καλλιτεχνών, αρχιτεκτόνων και σχεδιαστών που στηρίζει την πρόσβαση νέων από υποεκπροσωπούμενες κοινωνικές ομάδες σε σπουδές δημιουργικών αντικειμένων, στοχεύοντας στην καταπολέμηση της κοινωνικής ανισότητας στην εκπαίδευση στον τομέα των τεχνών, του design και της αρχιτεκτονικής.
Οι STORE είναι μια κοινωνικά προσανατολισμένη ομάδα δημιουργικών επαγγελματιών και το STORE STORE ο χώρος της κολεκτίβας τους στο Λονδίνο και το Ρότερνταμ και η έδρα τους για την υλοποίηση ενός προγράμματος δωρεάν μαθημάτων σχεδίου και αρχιτεκτονικής σε μαθητές δημόσιων σχολείων. Μέσω αυτών των μαθημάτων, οι STORE προσφέρουν μια πλατφόρμα στους νέους για να αναπτύξουν τις ιδέες και τη δημιουργικότητά τους, ενθαρρύνοντας και υποστηρίζοντας ιδιαίτερα ποικιλόμορφες ομάδες μαθητών να ακολουθήσουν πιο δημιουργικά επαγγελματικά μονοπάτια.
Το διαθεματικό αυτό πρόγραμμα καλλιτεχνικής φιλοξενίας στην Τήλο στοχεύει να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές της ανακύκλωσης, των μηδενικών αποβλήτων και της κυκλικής οικονομίας μπορούν να εμπνεύσουν τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και την καινοτόμα σκέψη στην αρχιτεκτονική, το σχέδιο, τα διαφορετικά υλικά και τον αστικό σχεδιασμό.
Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της φιλοξενίας τους, οι καλλιτέχνες θα έχουν την ευκαιρία να εμβαθύνουν στο πρόγραμμα κυκλικής οικονομίας που υλοποιείται στο νησί από το 2022. Σε συνεργασία με τον Δήμο Τήλου, τα σχολεία και τους κατοίκους του νησιού, οι καλλιτέχνες θα δημιουργήσουν ένα συλλογικό έργο τέχνης βασισμένο στην κοινότητα, το οποίο θα παραμείνει στο νησί ως αποτέλεσμα της έρευνάς τους. Παρόμοια «αποτυπώματα» με τη μορφή έργων τέχνης, σχεδίου και φανζίν, δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια των προηγούμενων καλλιτεχνικών φιλοξενιών και παρουσιάζονται σήμερα στο info point του Just Go Zero Tilos.
H πρωτοβουλία Just Go Zero Tilos είναι ένα καινοτόμο περιβαλλοντικό έργο που ξεκίνησε το 2022 με την υποστήριξη της PCAI, και στόχο την ανάπτυξη λύσεων που προάγουν την κυκλική οικονομία και τη βιωσιμότητα, καθιστώντας την Τήλο το πρώτο νησί μηδενικών αποβλήτων στην Ελλάδα.
Το πρόγραμμα καλλιτεχνικής έρευνας και φιλοξενίας στην Τήλο διοργανώνεται στο πλαίσιο της συνεργασίας της PCAI με τον Δήμο Τήλου.
Δείτε την ταινία του Tilos Artists Residency 2024 με την Βρετανική κολεκτίβα POoR Collective.
Σκηνοθέτης: Ηλίας Μαδούρος | Μουσική & Σχεδιασμός Ήχου: Μπάμπης Μακρίδης
Για περισσότερες πληροφορίες, επικοινωνήστε με την Μαρία Παπαϊωάννου στο Maria.Papaioannou@britishcouncil.gr.
Το Εθνικό Κέντρο “Exercise is Medicine – Greece”, μέλος του παγκόσμιου δικτύου “Exercise is Medicine®”, διοργανώνει το Διεθνές Συνέδριο “Exercise is Medicine” στην Αθήνα, με το οποίο είναι συνδεδεμένη και η ετήσια (2025) Συνάντηση των Εθνικών Κέντρων “Exercise Is Medicine” της Ευρώπης.
Το Exercise is Medicine® ιδρύθηκε από το American College of Sports Medicine (ACSM), τον μεγαλύτερο παγκοσμίως επιστημονικό οργανισμό Αθλητιατρικής, σε συνεργασία με την Αμερικανική Ιατρική Εταιρεία (American Medical Association). Κύριος στόχος του είναι η προώθηση της σωματικής άσκησης ως βασικού πυλώνα υγείας και η ενσωμάτωσή της στα εθνικά συστήματα υγείας.
Το Όραμα του Ελληνικού Εθνικού Κέντρου “Exercise is Medicine – Greece”
Το “Exercise is Medicine – Greece” εργάζεται για την αναγνώριση και ενσωμάτωση της σωματικής άσκησης ως επιστημονικά τεκμηριωμένης παρέμβασης πρόληψης και θεραπείας χρόνιων παθήσεων, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας ή κοινωνικοοικονομικού επιπέδου. Προωθεί ενεργά τη συνεργασία μεταξύ του ιατρικού κόσμου και πιστοποιημένων ειδικών της άσκησης, με στόχο τη συμπερίληψη της άσκησης στην κλινική πράξη και στο σχεδιασμό θεραπευτικών πρωτοκόλλων για χρόνιες νόσους.
Το Συνέδριο
Μετά την επιτυχία του 1ου Πανελλήνιου Συνεδρίου με διεθνή συμμετοχή (2024), στο φετινό πρωτοποριακό και ιδιαίτερα σημαντικό Διεθνές Συνέδριο “Exercise is Medicine” θα συμμετάσχουν προσκεκλημένοι εκπρόσωποι των Ευρωπαϊκών Εθνικών Κέντρων «Exercise is Medicine», εκπρόσωποι θεσμικών φορέων της Πολιτείας, καθώς και κορυφαίες προσωπικότητες από ένα ευρύ φάσμα επιστημών της άσκησης και της υγείας, της εκπαίδευσης και της τεχνολογίας, στο πλαίσιο γόνιμης, διεθνούς και διεπιστημονικής αλληλεπίδρασης και καινοτόμων συνεργασιών για την προαγωγή της υγείας μέσω της σωματικής δραστηριότητας.
Ενδεικτικές θεματικές του Συνεδρίου:
Σκοπός του Διεθνούς αυτού Συνεδρίου είναι η παρουσίαση των σύγχρονων εθνικών και διεθνών στρατηγικών, καθώς και βέλτιστων πρακτικών για την ενσωμάτωση της σωματικής δραστηριότητας στα συστήματα Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας φροντίδας Υγείας και σε όλες τις βαθμίδες της Εκπαίδευσης.
Πότε : 10-12 Οκτωβρίου 2025 Που : Αμφιθέατρο Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, Αθήνα
Περισσότερες πληροφορίες : https://exerciseismedicine.gr/international-conference-exercise-is-medicine/ Εγγραφές : https://www.eventora.com/en/Events/exercise-is-medicine-2025
Θεσμικοί και επιχειρηματικοί φορείς συζητούν για τις προοπτικές ανάπτυξης
του ιατρικού τουρισμού στην Ελλάδα και τη Θεσσαλία.
Με φόντο τις ταχύτατα αναπτυσσόμενες προοπτικές του ιατρικού τουρισμού στην Ελλάδα και ειδικότερα στη Θεσσαλία, το Πάρκο Καινοτομίας JOIST και ο Ευρωπαϊκός Κόμβος Ψηφιακής Καινοτομίας Health Hub συνδιοργανώνουν την εκδήλωση Health Meets Hospitality: Η Τεχνολογία στην Υπηρεσία του Ιατρικού Τουρισμού την Τρίτη 17 Ιουνίου, στις 19:00, στο JOIST Innovation Park, στη Λάρισα.
Πρόκειται για μια θεματική εκδήλωση που αναδεικνύει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας στον τομέα του ιατρικού τουρισμού, δίνοντας έμφαση στη δυναμική της Θεσσαλίας ως ανερχόμενου προορισμού υγειονομικής φροντίδας και φιλοξενίας.
Η εκδήλωση εστιάζει σε δύο βασικούς πυλώνες:
Σημαντικοί εκπρόσωποι από τον χώρο της υγείας, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της τουριστικής ανάπτυξης θα συμμετάσχουν στο ομάδα συζήτησης, προκειμένου να αναδείξουν τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας και της περιφέρειας στο διεθνή χάρτη του ιατρικού τουρισμού.
Η συμμετοχή στην εκδήλωση είναι ελεύθερη για το κοινό.
Δηλώστε δωρεάν συμμετοχή: Health Meets Hospitality | (https://joistpark.eu/ekdiloseis/)
Χαιρετισμός
Ομιλητές
Συντονίστρια: Δήμητρα Μιχαλοπούλου – Δημοσιογράφος
Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Θεσσαλίας, του Δήμου Λαρισαίων, του Δήμου Αγιάς, και της Ένωσης Ξενοδόχων Νομού Λάρισας.
Υποστηρικτής της εκδήλωσης είναι η εταιρεία Alpha Marketing, ενώ χορηγός είναι η εταιρεία LA Travel, που συμβάλλει ενεργά στην ενίσχυση συνεργειών τουρισμού.
Το 31ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών φέρει ως κεντρικό θέμα «Ακαδημαϊκή ευημερία, ελευθερία και ακεραιότητα: Από το ΑΒ στο ΑΙ» και έχει ως κύριο στόχο να διερευνήσει και να προωθήσει τις πρακτικές των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών στη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος που ενσωματώνει τη σύγχρονη τεχνολογία, διατηρώντας παράλληλα τις βασικές αρχές της ευημερίας, της ελευθερίας και της ακεραιότητας στον ακαδημαϊκό χώρο.
Η Οργανωτική Επιτροπή, προϊσταμένη την Δρ. Αριέττα Παπαϊωάννου, υπογραμμίζει την πολύχρονη και επιτυχημένη πορεία του θεσμού ενώ παράλληλα δηλώνει: “Η παρουσία σας, είτε ως άτομα που συμμετέχουν με εισήγηση, παρακολουθούν ή/και στηρίζουν το έργο μας αποδεικνύει τη δύναμη της συνεργασίας και της δέσμευσης να διατηρήσουμε ζωντανή την ακαδημαϊκή μας παρουσία αναδεικνύοντας τον ρόλο των βιβλιοθηκών ως πυλώνων της εκπαίδευσης, της έρευνας και της διαρκούς προόδου.”
Το 31ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών θα πραγματοποιηθεί στα Ιωάννινα (22-24 Οκτωβρίου 2025), στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων “Κάρολος Παπούλιας”.
Η νέα χρονιά εγκαινιάζεται για τη VERGOS Auctions με μια δημοπρασία αποκλειστικά αφιερωμένη σε μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής κεραμικής, την Ελένη Βερναδάκη. Η δεύτερη κατά σειρά δημοπρασία του Οίκου για την κορυφαία κεραμοπλάστρια θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά – ζωντανά (Online – Live) την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου στις 6:00 μ.μ.
H δημοπρασία θα μεταδοθεί ζωντανά από την ιστοσελίδα www.vergosauctions.com και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμμετάσχουν μέσω διαδικτύου όπως επίσης μέσω γραπτής ή/και τηλεφωνικής προσφοράς.
158 κεραμικά, φόρμες και χρηστικά αντικείμενα -πιάτα, κούπες και μπωλ- δίνουν το στίγμα της πορείας της καλλιτέχνιδας, που μετρά περισσότερα από 60 χρόνια δημιουργικής διαδρομής.
Ιδρυτική μορφή του Μορφολογικού Κέντρου Αθηνών – adc (Athens Design Center) και του Συνδέσμου Σύγχρονης Τέχνης, η Ελένη Βερναδάκη αντιμετωπίζει την κεραμική ως “συνισταμένη έκφραση των εικαστικών τεχνών”. Το έργο της έχει παρουσιαστεί σε σημαντικά μουσεία και πολιτιστικούς οργανισμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με τελευταίο σταθμό την αναδρομική έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη. H καλλιτέχνιδα υπέγραψε επίσης πρόσφατα το μετάλλιο του 42ου Αυθεντικού Μαραθωνίου της Αθήνας, μετατρέποντας ένα παιδικό παιχνίδι, τη σβούρα, σε σύμβολο του χρόνου και της αντοχής.
Διεθνές Κέντρο Πολιτισμού «Πέτρα Τερζή-Petrosophy» – Άγιοι Θεόδωροι Κορινθίας
Πρόγραμμα εκδηλώσεων (Δεκέμβριος 2025-Ιανουάριος 2026)
Οι γενικοί στόχοι του Διεθνούς Κέντρου Πολιτισμού «Πέτρα Τερζή-Petrosophy» συνοψίζονται ως εξής:
Οι εκδηλώσεις που θα φιλοξενηθούν τους επόμενους μήνες φιλοδοξούν να είναι προσβάσιμες και θελκτικές για όλους, η έμφαση να δοθεί στα παιδιά και την οικογένεια, να υπάρξει μία σύνδεση με τις Παγκόσμιες Ημέρες που εμπνέουν δράσεις συμμετοχής και εκπαίδευσης, οι δράσεις να παραμείνουν χαμηλού ή μηδενικού κόστους και να διανοιχθεί μια συνεργασία με Δήμους, σχολεία, συλλόγους, φορείς και καλλιτέχνες.
22 Δεκεμβρίου – Δευτέρα 20:30 – 22:30
Κινηματογραφική Λέσχη Κορινθίας / Corinthian Cinema Club-3C – Προβολή της ταινίας “MAUTHAUSEN”
Σκηνοθεσία: Αρίσταρχος Παπαδανιήλ, Παναγιώτης Κουντουράς, Ελλάδα, 2023, 91’
Πολυβραβευμένη ποιητική ταινία τεκμηρίωσης, βασισμένη στο έργο «Μαουτχάουζεν» με μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, σε νέα ερμηνεία από τον Αρίσταρχο Παπαδανιήλ (φωνή) και τον Άρη Ζέρβα (τσέλο). Η ταινία αξιοποιεί επίσης το πρωτότυπο χειρόγραφο και αδημοσίευτο κείμενο «Οδοιπορικό στο Μαουτχάουζεν – Μάιος 1988» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, επιζώντα του στρατοπέδου συγκέντρωσης και θεμελιωτή του σύγχρονου ελληνικού μεταπολεμικού θεάτρου. Ο Αρίσταρχος Παπαδανιήλ θα παραστεί στην προβολή και θα μοιραστεί την εμπειρία του με τον Μίκη Θεοδωράκη, καθώς και τη συνάντηση με τον τελευταίο επιζώντα του στρατοπέδου.
29 Δεκεμβρίου – Δευτέρα – 21:00
Κινηματογραφική Λέσχη Κορινθίας / Corinthian Cinema Club-3C – Προβολή της ταινίας “To Τανγκό των Χριστουγέννων”, 102’
Σκηνοθεσία: Νίκος Κουτελιδάκης, Ελλάδα, 2011, 102’ – Το σενάριο βασίστηκε στο ομότιτλο βιβλίο του Γιάννη Ξανθούλη. Αναλυτικά οι διακρίσεις:
Η ταινία επικεντρώνεται σε έναν υπολοχαγό (Γιάννης Στάνκογλου) που ζητά τη βοήθεια ενός συνεσταλμένου φαντάρου (Αντίνοος Αλμπάνης) για να μάθει τανγκό και να χορέψει με τη σύζυγο (Βίκυ Παπαδοπούλου) του συνταγματάρχη (Γιάννης Μπέζος) σε ένα στρατόπεδο στον Έβρο το 1970.
Παγκόσμιες Ημέρες: Παιδικού Θεάτρου, Εκπαίδευσης, Θρησκευτικής Ειρήνης
5 Ιανουαρίου – Δευτέρα – 21:00
Κινηματογραφική Λέσχη Κορινθίας / Corinthian Cinema Club-3C – Προβολή της ταινίας “Tρυφερότητα”, του Παναγιώτη Καραμήτσου, 102’
Περίληψη: Η ιστορία δύο γυναικών οι οποίες αρχικά φαίνεται να μην έχουν κάτι κοινό: η νεαρή και ανήσυχη Κλαίρη και η μεγαλύτερη αποκαρδιωμένη, μα πανούργα, Δανάη. Ζουν σε διπλανά διαμερίσματα. Δια μέσω μιας σειράς δυσάρεστων και επώδυνων γεγονότων, θα γνωριστούν μεταξύ τους και θα έρθουν πιο κοντά. Δεν είναι τόσο διαφορετικές μεταξύ τους τελικά: δύο άνθρωποι σε μία πολυσύχναστη πόλη, απογοητευμένες και με εμμονές. Καθώς η ταινία εξελίσσεται, τα γεγονότα επιβαρύνουν τις νοητικές πηγές των γυναικών και στρέφουν την μία στην άλλη για βοήθεια. Αλλά αν και αρχικά η καθεμιά τους θέλει να χρησιμοποιήσει η μία την αλλη για να ανακουφίσουν την ανησυχία τους, στο τέλος, ακολουθώντας μία σκοτεινή και δραματική κλιμάκωση, οι μάσκες θα πέσουν και οι ψυχές τους θα συναντηθούν.
7 Ιανουαρίου – Τετάρτη 19:00 – 20:00
Socrates Café – ανοιχτή, συμμετοχική συζήτηση βασισμένη στη σωκρατική μέθοδο, όπου πολίτες (άνω των 18 ετών) εξερευνούν μαζί σημαντικά ερωτήματα.
12 Ιανουαρίου – Δευτέρα 18:00
Η έκθεση εξερευνά τη σύγχρονη σχέση του ανθρώπου με την τεχνολογία μέσα από καλλιτεχνική και φιλοσοφική ματιά.
Οι καλλιτέχνες έχουν προσφέρει έργα τους προς πώληση, με τα έσοδα να στηρίζουν το Χαμόγελο του Παιδιού και Καταφύγιο για Αδέσποτα Ζώα.
12 Ιανουαρίου – Δευτέρα 18:30
Παρουσίαση του βιβλίου της Μαργαρίτας Θεοδωράκη «Οι Αναμνήσεις ενός κοριτσιού». Διαβάζει ο ηθοποιός Παναγιώτης Πετράκης. Η παρουσίαση του βιβλίου της κόρης του Μίκη Θεοδωράκη, Μαργαρίτας, οι «αναμνήσεις ενός κοριτσιού» αναφέρει με τον πιο γλαφυρό τρόπο, τις αγωνίες, τα βάσανα και τους προβληματισμούς της ζωής του κορυφαίου οικουμενικού καλλιτέχνη, αυτού του τεράστιου βεληνεκούς αναγνώρισης μαχητού ιδεών και συνεπούς αγωνιστού της Δημοκρατίας.
Συμμετέχει η χορωδία του Συλλόγου Γυναικών Αγίων Θεοδώρων υπό τη διεύθυνση του Μάκη Ψαραδέλλη. Στο πιάνο η κα Νέλλη Χανικιάν.
Ελεύθερη είσοδος
12 Ιανουαρίου – Δευτέρα 21:00
Την ταινία θα προλογίσει η λογοτέχνης Αναστασία Βούλγαρη.
14 Ιανουαρίου – Τετάρτη 19:00 – 20:00
18 – 19 Ιανουαρίου | Κυριακή – Δευτέρα 21:00
21 Ιανουαρίου – Τετάρτη 19:00 – 20:00
28 Ιανουαρίου – Τετάρτη 19:00 – 20:00
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εκπαίδευσης (24/1) και Ημέρα Θρησκευτικής Ελευθερίας (16/1).
Τα ανώτατα γνωμοδοτικά όργανα του Υπουργείου Πολιτισμού, το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησαν ομόφωνα θετικά επί του συνόλου των προωθημένων προμελετών -αρχιτεκτονικής, στατικής, ηλεκτρομηχανολογικής- για την επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του σημαντικότερου και πλουσιότερου αποθετηρίου αρχαίας ελληνικής τέχνης παγκοσμίως.
Τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του έργου έχουν αναλάβει τα γραφεία Chipperfield-Τομπάζη. Η εκπόνηση των μελετών του έργου ξεκίνησε μετά την κύρωση, τον Απρίλιο του 2024, από το Ελληνικό Κοινοβούλιο της σύμβασης χορηγίας των 40.000.000 ευρώ, εκ μέρους του Σπύρου και της Ντόροθυ Λάτση, στη μνήμη του Ιωάννη και της Εριέττας Λάτση, η οποία αφορά στη χρηματοδότηση του συνόλου των μελετών. Οι μελέτες αφορούν στο σύνολο του οικοδομικού τετραγώνου και του μουσειακού συγκροτήματος, που περιλαμβάνει και το Επιγραφικό Μουσείο, μοναδικό διεθνώς στο είδος του.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η Ελλάδα αποκτά το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο που της αξίζει. Η αρχιτεκτονική ταυτότητα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου αποτελεί ένα σύνθετο αποτέλεσμα συνδυασμού νεοκλασικών αρχών και μεταγενέστερων μοντερνιστικών επεμβάσεων. Το υφιστάμενο κτήριο διατηρώντας τον ιστορικό του χαρακτήρα, στο πέρασμα του χρόνου προσαρμόζεται στις λειτουργικές και μουσειολογικές ανάγκες της εκάστοτε εποχής. Οι υφιστάμενοι εκθεσιακοί χώροι του Μουσείου σχεδιάστηκαν στο β΄ μισό του 19ου αιώνα και ανταποκρίνονταν στις ανάγκες, στον αριθμό των επισκεπτών και στις μουσειολογικές αντιλήψεις της εποχής εκείνης. Ωστόσο, ο υπερδιπλασιασμός του αριθμού των επισκεπτών κατέστησε επιτακτική την αναθεώρηση και τον εκσυγχρονισμό των αρχιτεκτονικών δεδομένων. Η επέκταση και η αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, μέσω των προτεινόμενων επεμβάσεων, θα αποδώσουν στο μνημείο έναν ενιαίο συνθετικό χαρακτήρα αίροντας την ακανονιστία και το ασύνδετο των επεμβάσεων και των προσθηκών που έγιναν στα κτήρια του συγκροτήματος, θα επαναφέρουν στοιχεία της αρχικής δομής και θα αναβαθμίσουν τη λειτουργία του ικανοποιώντας τις απαιτήσεις ενός σύγχρονου μουσείου παγκόσμιας εμβέλειας. Επιπλέον το ίδιο το κτηριακό συγκρότημα, καθώς και ο δημόσιος κήπος θα αποτελέσουν τοπόσημο και πόλο έλξης για την πρωτεύουσα. Ο επανασχεδιασμός στοχεύει στην ανάδειξη του Μουσείου σε δυναμικό πόλο εξωστρεφών δράσεων, καθώς περιλαμβάνει ερευνητικό κέντρο, αφιερωμένο στην αρχαιότητα και ένα ανοιχτό, καθολικά προσβάσιμο κέντρο πολιτισμού και ψυχαγωγίας με δημόσιο κήπο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην άρση των υφιστάμενων παθογενειών του κτηρίου, όπως η υγρασία και εισροή υδάτων, στην ενίσχυση της αντισεισμικής του θωράκισης, στην ενεργειακή αναβάθμιση του κτηρίου, στην προσβασιμότητα και στην ενίσχυση της βιωσιμότητάς του. Για πρώτη φορά εξασφαλίζονται οι κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες για την προβολή και έκθεση των αρχαιοτήτων, όπως η υγρασία, το ηλιακό φως και η θερμοκρασία, τόσο στην επέκταση του Μουσείου, όσο και σε αρκετές αίθουσες του ιστορικού κτηρίου».
Η αρχιτεκτονική πρόταση για την επέκταση και ανάδειξη του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου έχει ως βασικούς στόχους: α. τη δημιουργία ενός δημόσιου πάρκου ως προσφορά στην πόλη, β. την προβολή της ελληνικής ταυτότητας σε διεθνές κοινό, γ. την επέκταση των λειτουργιών και των εκθεσιακών χώρων του Μουσείου και στην ανάδειξή του ως φάρου εθνικού πολιτισμού. Η στρατηγική των επεμβάσεων περιλαμβάνει κτηριακή επέκταση για την ανάπτυξη νέας υποδομής και εκθεσιακών χώρων με σεβασμό στη νεοκλασική πρόσοψη, τη διαμόρφωση νέας επιβλητικής κύριας εισόδου επί της οδού Πατησίων με πλατεία και δημόσιο φουαγιέ, την ενίσχυση της εσωτερικής συνοχής και προσβασιμότητας του μνημείου μέσω της δημιουργίας συνδέσεων με το κτήριο-μνημείο, καθώς και τη διαμόρφωση ενός ανοιχτού, πράσινου δημόσιου πάρκου με μπιστρό και αυλή, που προσφέρει υψηλής ποιότητας αστικό χώρο. Παράλληλα, προβλέπεται η ανάδειξη του κτηρίου-μνημείου μέσω της ανακαίνισης των αιθουσών της δεκαετίας του 1950, παρεμβάσεων στον κεντρικό άξονα για τη βελτίωση της δομής και του προσανατολισμού, και της ενίσχυσης του ερευνητικού κέντρου με σύγχρονα εργαστήρια και γραφεία. Αναφορικά με τις υποδομές επισκεπτών αναβαθμίζονται με κεντρικό φουαγιέ, ερμάρια, βεστιάριο, εγκαταστάσεις υγιεινής, εστιατόριο, αμφιθέατρο, πωλητήριο και χώρους περιοδικών εκθέσεων.
Το σχέδιο προβλέπει την αναβάθμιση των εκθεσιακών και υποστηρικτικών χώρων του μουσείου: περίπου 17.000 αρχαιότητες θα εκτεθούν σε δύο θεματικές περιοχές, 13 ενότητες, δεκάδες υποενότητες και εστιασμένες ιστορίες, ενώ οι χώροι των τριών Προϊστορικών Συλλογών (Νεολιθικών, Κυκλαδικών και Μυκηναϊκών) θα αυξηθούν από 1.100 τ.μ. σε 2.500 τ.μ. Ο χώρος των περιοδικών εκθέσεων θα υπερδιπλασιαστεί (από 429 τ.μ. σε περίπου 1.033 τ.μ.), με ξεχωριστούς χώρους αποθήκευσης και logistics, ενώ θα δημιουργηθούν νέοι χώροι εκπαιδευτικών προγραμμάτων 178 τ.μ. αντί 50 τ.μ. σήμερα. Οι αποθηκευτικοί χώροι αρχαιοτήτων και γενικής χρήσης θα εκσυγχρονιστούν και θα αυξηθούν από 3.367 τ.μ. σε 4.296 τ.μ., ενώ τα εργαστήρια συντήρησης θα φτάσουν τα 1.707 τ.μ. από 856 τ.μ. Οι χώροι της βιβλιοθήκης θα επεκταθούν από 201 τ.μ. σε 289 τ.μ., το ιστορικό φωτογραφικό αρχείο από 39 τ.μ. σε 91 τ.μ., με νέες αποθήκες 142 τ.μ., και θα αξιοποιηθούν επίσης τα εσωτερικά αιθρία, δημιουργώντας ένα σύγχρονο, λειτουργικό και εκπαιδευτικά πλούσιο περιβάλλον.
Η προκαταρκτική αρχιτεκτονική μελέτη για την «Επέκταση και Αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου» στοχεύει στη συνολική αναβάθμιση της περιοχής Εξαρχείων, Πατησίων και Μεταξουργείου, δημιουργώντας έναν νέο πολιτιστικό άξονα που θα συνδέει το Μουσείο με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, την Ακρόπολη και το Πεδίον του Άρεως. Το έργο φιλοδοξεί να αναδείξει το Μουσείο σε τοπόσημο της πόλης, να δημιουργήσει ένα ερευνητικό κέντρο αφιερωμένο στη μελέτη της αρχαιότητας και να προσφέρει έναν ανοικτό, καθολικά προσβάσιμο δημόσιο κήπο που θα λειτουργεί ως κέντρο πολιτισμού και ψυχαγωγίας. Η επέκταση κρίνεται επιβεβλημένη, καθώς οι υφιστάμενοι εκθεσιακοί χώροι σχεδιάστηκαν τον 19ο αιώνα και δεν ανταποκρίνονται πλέον στις σύγχρονες ανάγκες, ενώ η αύξηση των επισκεπτών επιβάλλει νέα αρχιτεκτονικά δεδομένα. Παράλληλα, προβλέπεται η άρση παθογενειών του κτηρίου, η ενίσχυση της αντισεισμικής θωράκισης και η ενεργειακή αναβάθμιση για βιώσιμη λειτουργία.
Η νέα μελέτη επιτρέπει την έκθεση των αρχαιοτήτων σε δύο θεματικές περιοχές και δεκάδες υποενότητες, ενώ οι χώροι των Προϊστορικών Συλλογών υπερδιπλασιάζονται, όπως και οι χώροι περιοδικών εκθέσεων, εκπαιδευτικών προγραμμάτων και συντήρησης. Παράλληλα, δημιουργούνται σύγχρονοι χώροι εργασίας για το προσωπικό, ειδικές είσοδοι και διάδρομοι για τη διακίνηση αρχαιοτήτων, καθώς και υπερσύγχρονα εργαστήρια και αποθηκευτικοί χώροι. Για τον επισκέπτη, η μελέτη προβλέπει σύγχρονες εγκαταστάσεις υποδοχής, πωλητήριο, αμφιθέατρο και εστιατόριο, με δυνατότητα λειτουργίας πέραν του ωραρίου, καθολική προσβασιμότητα και έναν ανοικτό δημόσιο κήπο με αναψυκτήριο. Η παρουσίαση των αρχαιοτήτων ακολουθεί μια συνεκτική χρονολογική αφήγηση από τη Νεολιθική Εποχή έως την ύστατη Αρχαιότητα, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία στον επισκέπτη.
Η πρόταση για το πάρκο στην επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου επιδιώκει να δημιουργήσει διάλογο με το ιστορικό κτίριο του Ziller (1889) και να αναβιώσει την αισθητική του ρομαντικού πάρκου της εποχής. Ο σχεδιασμός βασίζεται σε ελικοειδή μονοπάτια που προσφέρουν αίσθηση απεριόριστης κίνησης και ψευδαίσθηση βάθους και κλίμακας. Κατά μήκος της διαδρομής εμφανίζονται χλοοτάπητες σε κοίλες ή υπερυψωμένες μορφές, ενώ οι θάμνοι περιορίζουν τη θέα, ενισχύοντας την περιέργεια και την αίσθηση μεγαλύτερου χώρου.
Η εγκεκριμένη κεντρική μουσειολογική ιδέα περιλαμβάνει μια πλήρη διαδρομή επισκεπτών, που σκιαγραφεί την εξέλιξη του ελληνικού πολιτισμού από τη Νεολιθική Εποχή έως την Ύστερη Αρχαιότητα. Η πλήρης ξενάγηση στην έκθεση καθοδηγεί τον επισκέπτη σε τέσσερα διαφορετικά κτηριακά επίπεδα, δύο στην επέκταση και δύο στο κτήριο-μνημείο. Για να προσφέρει στον επισκέπτη μια σαφή αφήγηση και προσανατολισμό, τόσο στην επέκταση όσο και στο μνημείο, εισάγεται ένας κεντρικός άξονας. Ο άξονας στο κάτω επίπεδο της επέκτασης οργανώνεται γύρω από ένα κεντρικό αίθριο, προσφέροντας φυσικό φως και προσανατολισμό, ενώ παράλληλα εκθέτει βασικά αντικείμενα που αντιπροσωπεύουν τις διαφορετικές εκθεσιακές εποχές. Στο κτήριο-μνημείο, η αλληλουχία των εκθεσιακών αιθουσών κατά μήκος του κεντρικού άξονα προσφέρει ποικίλες κλίμακες και συνθήκες φυσικού φωτισμού για να βελτιώσει την εμπειρία του επισκέπτη. Η εξέλιξη της ελληνικής γλυπτικής με την πάροδο του χρόνου παρουσιάζεται από την αρχαϊκή έως την κλασική Εποχή, καθώς ο επισκέπτης μετακινείται από τη μία αίθουσα στην άλλη.
Στην επέκταση, η μόνιμη συλλογή διαθέτει δύο ξεχωριστές χωρικές ποιότητες: 1. Τις αίθουσες ελεύθερης ροής που προσφέρουν μεγάλες ευέλικτες αίθουσες με διαγώνιες θεάσεις και επαφή με το φυσικό φως όπου είναι δυνατόν, και 2. Τα μικρότερα απομονωμένα δωμάτια (cabinets), που επιτρέπουν μεγάλη ποικιλία όσον αφορά στο φινίρισμα των υλικών και την στοχαστική εμπειρία του επισκέπτη. Εξαιρετικό είναι το κεντρικό υδάτινο στοιχείο στο υπόγειο, το οποίο προσφέρει στον επισκέπτη τον προαναφερθέντα προσανατολισμό και την ατμόσφαιρα φυσικού φωτός.
Δίπλα στην αρχαϊκή αίθουσα, οι πλευρικοί χώροι περιλαμβάνουν τέσσερις εκπαιδευτικές αίθουσες, οι οποίες μπορούν να ενωθούν ευέλικτα μεταξύ τους ή να διαχωριστούν ανάλογα με το μέγεθος της ομάδας. Η θέση αυτών των εκπαιδευτικών χώρων είναι σκόπιμα τοποθετημένη στο κέντρο του Μνημείου, αναδεικνύοντας τη σημασία της πολιτιστικής εκπαίδευσης εντός του Μουσείου. Η άμεση σύνδεση με την έκθεση συμπληρώνεται από μια πρόσβαση στο ανώτερο επίπεδο της αυλής του καφέ στο Βορρά για υπαίθρια μάθηση. Προσθέτοντας όλες τις χωρικές ποιότητες και συνθήκες φυσικού φωτισμού κάθε τμήματος του κτιρίου, η ποικιλία των δωματίων επιτρέπει στο Μουσείο όχι μόνο να εκθέτει κάθε αντικείμενο με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, αλλά και να εμπλουτίζει την εμπειρία του επισκέπτη. Η εσωτερική σύνδεση του μνημείου με την επέκταση είναι καθοριστική για τη χρονολογική μουσειολογική διαδρομή, τη ροή των επισκεπτών, την εμπειρία του επισκέπτη και τις καθημερινές λειτουργίες και υλικοτεχνική υποδομή του Μουσείου, όπως ασφαλείς διαδρομές προσωπικού και αντικειμένων.
Στην είσοδο του μουσείου επί της οδού Πατησίων διαμορφώνεται ένα άλσος από πλατάνια, τα οποία ακολουθούν τα επίπεδα του πεζοδρομίου, ενώ η οριζόντια ανάπτυξη της κόμης τους διατηρεί ανεμπόδιστη τη θέα προς το κτίριο· η φύτευση αυτή συμβάλλει στη μείωση των αιωρούμενων σωματιδίων σκόνης από τους γύρω δρόμους, στον περιορισμό της άμεσης ηλιακής ακτινοβολίας και των επιφανειακών θερμοκρασιών μέσω της εξατμισοδιαπνοής, εξασφαλίζοντας έναν φιλόξενο και ευχάριστο χώρο ακόμη και τις θερμότερες ημέρες του καλοκαιριού, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως ένας «προθάλαμος» ή χώρος αναμονής πριν από την είσοδο στο μουσείο. Η προσβασιμότητα του πάρκου διασφαλίζεται για όλους μέσω κλιμάκων, ανελκυστήρων και ραμπών, με το κύριο δίκτυο διαδρομών να έχει σταθερό πλάτος 2,5 μέτρων και τα διαφορετικά επίπεδα να συνδέονται με ράμπες από επαναχρησιμοποιούμενους υφιστάμενους μαρμάρινους κύβους· μετά τα μεσάνυχτα το πάρκο κλείνει, με φράχτη ενσωματωμένο στη βλάστηση στις βόρειες, νότιες και δυτικές πλευρές και με πύλες στις τρεις κύριες σκάλες.
Οι βασικές αρχές σχεδιασμού της ηλεκτρομηχανολογικής προμελέτης ακολουθούν την αρχιτεκτονική, τη στατική και τη μουσειογραφική μελέτη, και είναι σε πλήρη συνεργασία με τις μελέτες φύτευσης και φωτισμού. Οι προτεινόμενες εγκαταστάσεις επιλέχθηκαν με βάση α)την προστασία των εκθεμάτων, β)την εξασφάλιση κατάλληλων συνθηκών θερμοκρασίας, υγρασίας και ποιότητας αέρα στους χώρους, τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τα εκθέματα γ) την εξοικονόμηση Ενέργειας και την βιωσιμότητα και δ) την ευχέρεια διέλευσης των πάσης φύσεως δικτύων προς εξασφάλιση ευχερούς συντήρησης καθώς και δυνατότητας για μελλοντική επέκταση. Σε αυτήν προβλέπεται ο σχεδιασμός υδραυλικών εγκαταστάσεων, ενεργητικής πυροπροστασίας, ειδικών εγκαταστάσεων φυσικού αερίου, αργού, κενού και πεπεισμένου αέρα, στα εργαστήρια του Μουσείου, εγκαταστάσεων κλιματισμού, θέρμανσης, αερισμού, εγκαταστάσεων ηλεκτρικών ρευμάτων και ανελκυστήρων.
Το υφιστάμενο κτήριο διακρίνεται σε δύο τμήματα, τα οποία χαρακτηρίζονται από θεμελιωδώς διαφορετικό φέρον σύστημα. Στην πορεία των δεκαετιών, τα δύο τμήματα υπέστησαν διαδοχικές φάσεις επεμβάσεων και ανακαίνισης. Η ετερογενής δομή που προέκυψε εξετάστηκε και αξιολογήθηκε λεπτομερώς στη στατική μελέτη. Βάσει της ανάλυσης αυτής, και σε συνδυασμό με τις αναγκαίες προσαρμογές λόγω αρχιτεκτονικού και μουσειολογικού σχεδιασμού, καθώς και των απαιτήσεων των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, βελτιστοποιήθηκαν οι αναγκαίες στατικές επεμβάσεις ώστε να ικανοποιούνται όλες οι απαιτήσεις φέρουσας σεισμικής ικανότητας και ζητήματα λειτουργικότητας-χρηστικότητας.
Ιστορική και αρχιτεκτονική εξέλιξη του ΕΑΜ
Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο εγκαινιάστηκε στη σημερινή του θέση το 1889. Η κύρια όψη του έχει είσοδο από την οδό Πατησίων, ενώ το κτηριακό συγκρότημα οριοθετείται από τις οδούς Βασιλέως Ηρακλείου, Μπουμπουλίνας και Τοσίτσα. Ο αρχικός αρχιτεκτονικός σχεδιασμός εκπονήθηκε το 1865 από τον Ludwig Lange και στη συνέχεια τροποποιήθηκε από τους Παναγή Κάλκο, Αρμόδιο Βλάχο και Ernst Ziller, διατηρώντας τη βασική διάταξη με δύο εσωτερικές αυλές. Η χρονολογική εξέλιξη αποτυπώνεται ως εξής:
1871–1889: Κατασκευή πτερύγων (Κάλκος, Βλάχος, Ziller). Το 1889 ολοκληρώνεται η δυτική όψη και η κεντρική αίθουσα, με νεοελληνιστικό ύφος και αρχές της Αθηναϊκής Τριλογίας. 1903–1906: Επέκταση ανατολικής πτέρυγας (Αναστάσιος Μεταξάς). 1932–1939: Νέα τριώροφη ανατολική πτέρυγα (Γεώργιος Νομικός) για αίθουσες, αποθήκες, εργαστήρια και διοικητικά γραφεία. Εξωτερικά ακαδημαϊκό ύφος, εσωτερικά λιτή αισθητική.
1940–1941: Απόκρυψη εκθεμάτων λόγω Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. 1947–1964: Παρεμβάσεις Πάτροκλου Καραντινού με μοντερνιστικές αρχές, αναμόρφωση προθαλάμου, τεχνικές υποδομές και αισθητική απομάκρυνση από τον 19ο αιώνα. 1970–2016: Στατικές επεμβάσεις, ενισχύσεις μετά τον σεισμό του 1999 και αναβαθμίσεις για Ολυμπιακούς Αγώνες 2004.
Το 1925 η Ελλάδα συνέχιζε να διαχειρίζεται την άφιξη και την ενσωμάτωση των προσφύγων από τη Μικρά Ασία ενώ χιλιάδες είναι αι οι νέοι πρόσφυγες που συνεχίζουν να καταφτάνουν μετά τη Συνθήκη της Λωζάννης.
Στα πολιτικά πράγματα της χώρας ξεχωρίζει η επιβολή της δικτατορίας το Θεόδωρου Πάγκαλου στις 26 Ιουνίου 2025 μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού Ανδρέα Μιχαλόπουλου. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, έχοντας παραιτηθεί από την κυβέρνηση των Φιλελευθέρων το 1924 βρισκόταν στο Παρίσι όπου ασχολούταν με τη μετάφραση του Θουκυδίδη.
Ο πληθυσμός της Ελλάδας, σύμφωνα με εκτιμήσεις, ήταν λίγο μεγαλύτερος από 6.000.000 και της Αθήνας λιγότερο από 500.000, ανάμεσα τους βεβαίως και οι χιλιάδες πρόσφυγες.
Κατά τις τελευταίες ημέρες του Δεκεμβρίου τα φύλλα των εφημερίδων απασχολούν οι επερχόμενες γερουσιαστικές εκλογές, τη στάση των κομμάτων, την ανανέωση των βιβλιαρίων κτλ. Ωστόσο, τις πρώτες ημέρες του 1926 οι εκλογές αναβλήθηκαν «επ’ αόριστον». Επίσης μεγάλη είναι η προβολή που δίνεται στην έκβαση της δίκης του φοιτητή Ν, Τσέτας ο οποίος είχε δολοφονήσει τον εφέτη Νικητόπουλο λόγω έξωσης.
Καθημερινές είναι και οι αναφορές στα θέματα της Βουλγαρίας και στη δράση κομιτατζήδων. Μόλις λίγους μήνες πριν, τον Οκτώβριο, είχε διεξαχθεί ένας άγνωστος και «περίεργος» ελληνοβουλγαρικός πόλεμος. Ένας Έλληνας στρατιώτης κυνηγώντας το σκύλο του πέρασε τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα στο συνοριακό φυλάκιο. Ακολούθησε ανταλλαγή πυρών και η εισβολή του ελληνικού στρατού και η πυρπόληση βουλγαρικών χωριών. Παρόλο που ο Ελληνικός Στρατός, μετά τη μικρασιατική καταστροφή δεν ήταν σε θέση να διεξάγει γενικευμένο πόλεμο. Η βουλγαρική κυβέρνηση κατέφυγε στη νεοϊδρυθείσα Κοινωνία των Εθνών που ζήτησε τη διακοπή των εχθροπραξιών και την καταβολή αποζημίωσης από την Ελλάδα στη Βουλγαρία.
Ωστόσο, όσο πλησιάζουν οι ημέρες των γιορτών, τόσο περισσότερα άρθρα και διαφημίσεις που αφορούν δώρα και εκδηλώσεις εμφανίζονται, αν όχι στα πρωτοσέλιδα, στις πίσω σελίδες των εφημερίδων.
Εστιάζοντας σε αυτά τα φύλλα δημιουργείται η εικόνα μιας αθηναϊκής, ευημερούσας κοινωνίας, με το βλέμμα μάλλον στραμμένο στην Ευρώπη παρά στους προσφυγικούς συνοικισμούς.
Από τις διαφημίσεις γίνεται εμφανές ότι τα «καλά» εμπορικά καταστήματα ήταν συγκεντρωμένα στο κέντρο της πόλης, στην Ερμού, την Ακαδημίας, τη Σταδίου. Μάλιστα, η Αστυνομία Πόλεως είχε απαγορεύσει τη διέλευση οχημάτων από την Αιόλου, Ερμού, Σταδίου Μητροπόλεως για τη διευκόλυνση της μετακίνησης και των αγοραστών που αναζητούσαν δώρο για τις γιορτές.
Χαρακτηριστικό διαφημιστικό «τέχνασμα» είναι η προτροπή να προτιμήσουν οι καταναλωτές «χρήσιμα» δώρα για τις ημέρες των γιορτών. Ποια είναι όμως τα χρήσιμα δώρα; Σύμφωνα με τις διαφημίσεις αυτά είναι: κονδυλοφόρος, «πρακτικές» πορσελάνες Rohsenhtal, βάζα, αγάλματα, επιτραπέζια μπιμπλό, λάμπες γραφείων και αλλά και εισαγόμενα ενδύματα. Ανάμεσα στις ιδέες για πρακτικά δώρα είναι και το ποδήλατο. Είχε εμφανιστεί την Ελλάδα στα τέλη του 19ου αιώνα αλλά τη δεκαετία του 1920 είχε πλέον διαδοθεί ως μέσο ,μεταφοράς αλλά και ως ένδειξη εκσυγχρονισμού. Η εφημερίδα ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ακολούθησε την ιδέα να δίνει δώρα στους αναγνώστες της για την πρωτοχρονιά. Μάλιστα το έκανε και σε μορφή διαγωνισμών: Οι αναγνώστες καλούνταν να βρουν τα φωνήεντα που λείπουν από προτάσεις όπως πχ: η ιστορική φράση Μ Λ Ν Λ Β και να τη στείλουν στα γραφεία της εφημερίδας ώστε να μπουν σε κλήρωση για να κερδίσουν δώρα. Μεγάλο δώρο είναι ένα γραμμόφωνο VOX. Τα γραμμόφωνα ήταν δώρο που διαφημιζόταν αρκετά. Τα πρώτα γραμμόφωνα είχαν έρθει στην Ελλάδα στη τέλη του 19ου αιώνα και ήταν είδος πολυτελείας. Τη δεκαετία του 20 είχαν άρχισε πια να διαδίδονται στα «καλά», αστικά σπίτια και το 1928 ίδρυσε η COLUMBIA και στη χώρα μας εργοστάσιο παραγωγής. (https://vmrebetiko.gr/). Τι άκουγαν όμως οι κάτοχοι γραμμοφώνου; Σύμφωνα με τη διαφήμιση του καταστήματος Λεβή – Μπενβενίστε, οι τελευταίες ελληνικές επιτυχίες ήταν οι οπερέτες: Μακρύς – κοντός (Θεόφραστος Σακελλαρίδης), η Μοδιστρούλα (Ν. Χατζηαποστόλου), παν΄οι ελπίδες, (Ν. Χατζηαποστόλου), Ροζίτα (Σεράνο;).
Παρόμοια ήταν και η μουσική που θα παιζόταν σε εορταστικές συναυλίες στα κοσμικά κέντρα της Αθήνας. Το ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ στις 22 Δεκεμβρίου είχε συναυλία με έργα του Μανώλη Καλομοίρη, στις 26 Δεκεμβρίου οργάνωσε συναυλία της Συμφωνικής Ορχήστρας Αθηνών και στις 29 συναυλία του Κλ. Τριανατφύλλου (Αττίκ) οόποιος όχι μόνο θα παρουσίαζε τις επιτυχίες του, αλλά επίσης «θα σφυρίξη με το διπλό σφύριγμα». Το τόσο δραστήριο κέντρο ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ βρισκόταν στην εντός στοάς στην οδό Κολοκοτρώνη. Λειτουργούσε από τις αρχές του αιώνα αλλά τη δεκαετία του 20 γνώρισε μεγάλη άνθηση.
Ένα ακόμα κέντρο διασκέδασης της Αθήνας, το ιστορικό CAPRICE καλούσε με διαφήμιση το κοινό σε “Reveillon de Noel / Arbre de Noel, Jeudi 24 Decembre, Cotillon Etternnes” Το γαλλικό κείμενο δεν αφήνει αμφιβολία ότι το κοινό στο οποίο απευθυνόταν η διαφήμιση ήταν η υψηλή κοινωνία. Το Carpice βρισκόταν στην οδό Βαλαωρίτου ήταν το πρώτο χορευτικό κέντρο της Αθήνας και στη αρχή αντιμετωπίστηκε με επιφύλαξη από τους Αθηναίους. (https://www.taathinaika.gr/to-choreftiko-kentro-kapris-tis-odou-valaoritou-egine-aithousa-tis-gerousias/).
Ένα ακόμα κέντρο διασκέδασης που διαφήμιζε το χριστουγεννιάτικο ρεβεγιόν του ήταν το DELICE το οποίο μάλιστα θα διοργάνωνε και παιδικό χορό με δώρα. Η διαφήμιση τονίζει ότι στη διακόσμησης του χώρου συμπεριλαμβάνεται και χριστουγεννιάτικο δέντρο. Πρόκειται ακόμα για μια πρωτοποριακή διακοσμητική ιδέα αφού ο στολισμός του δέντρου άρχισε να διαδίδεται στα αστικά σπίτια της Ελλάδας τη δεκαετία του 30 και ακόμα περισσότερο τα μεταπολεμικά χρόνια.
Ωστόσο, ήδη δημοφιλή ήταν ασφαλώς τα γλυκά των ημερών. Τσουρέκια, κουραμπιέδες αλλά και φρούτα – γλασσέ, σοκολατάκια και φοντάν. Από τις επιλογές λείπουν τα μελομακάρονα. Αν και πρόκειται για γλυκό γνωστό ήδη από τα αρχαία χρόνια, εισήχθη στην Ελλάδα από τους Μικρασιάτες πρόσφυγες για να καθιερωθεί ως γλύκισμα του Δωδεκαημέρου. Έτσι το 1925 είτε δεν είχε ακόμα διαδοθεί η κατανάλωσή του είτε το αστικό κοινό της Αθήνας τα «περιφρονούσε».
Στο γιορτινό τραπέζι είχε πρωταγωνιστικό ρόλο το κρέας. Όπως ακόμα και σήμερα υπήρχε ανησυχία για την επάρκεια του και ο υπουργός Εσωτερικών πήρε μέτρα για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Παρόλα αυτά, τελικά τα μέτρα φαίνεται αν μην απέδωσαν τα απαραίτητα αφού τελικά παρουσιάστηκαν ελλείψεις λόγω της δυσκολίας στις εισαγωγές από Ρωσία και Σερβία εξαιτίας του Χειμώνα.
100 χρόνια μετά. Η πόλη έχει αλλάξει, οι ανάγκες μας έχουν διαφοροποιηθεί, οι ρυθμοί της καθημερινής ζωής είναι πιο γρήγοροι. Αυτό που παραμένει σταθερό είναι η μαγεία και η προσμονή των εορτών.
Χρόνια πολλά και ευτυχισμένα. Με ένα δημιουργικό νέο έτος! Ευχές από την ομάδα του CIT
(Η φωτογραφία που συνοδεύει την ανάρτηση προέρχεται από το παρεκκλήσιο του Αββα Μακαρίου – Ορθόδοξος Ακαδημία Κρήτης)
Happy Holidays and a creative new year! Wishes from the team of CIT
(The photograph accompanying the post comes from the chapel of Abba Makarios – Orthodox Academy of Crete)
Γράφει η Βένια Παστάκα
Ιστορικός Τέχνης
Η έκθεση «Ο λόγος και ο τόπος» του καθηγητή ζωγραφικής της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Δημήτρη Σεβαστάκη, παρουσιάζεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος από τις 27 Νοεμβρίου 2025 μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2026. Πρόκειται για μια σειρά έργων εμπνευσμένα από την λογοτεχνία και τον γενέθλιο τόπου του ζωγράφου, το νησί της Σάμου. Η έκθεση χωρίζεται σε διακριτές ενότητες πορτρέτων και τοπίων, οι οποίες με τη σειρά τους υπάγονται σε μικρότερες κατηγορίες. Τα πορτρέτα των φανταστικών ηρώων, των αναγνωστών, των δημιουργών, τα τοπία που έγιναν εκ του φυσικού και τα τοπία που έγιναν από μνήμης. Οι εικόνες του Σεβαστάκη, αναδύονται ως επι το πλείστον μέσα από βαθύ μπλε χρώμα σαν ποιητικές αποτυπώσεις που ακροβατούν στο όριο του ονείρου. Η ζωγραφική του δεν είναι αφηρημένη, όμως υπάρχει ένας σουρεαλισμός στην θεματική του. Οι αινιγματικοί του λύκοι που προβάλλουν μέσα στο νερό και κάτω από μια πανσέληνο, τα πρόσωπα που επίσης αναδύονται μέσα από τις ρυτιδώσεις της θάλασσας εντείνουν την μυσταγωγική αίσθηση των έργων.
«Βαθιά», 2020 – 25, λάδι σε μουσαμά, 80 x 100 εκ., Συλλογή ΕΒΕ
Η εξαιρετική σχεδιαστική δεινότητα του καλλιτέχνη φανερώνεται στα σχέδια των δημιουργών. Οι μορφές ποιητών, λογοτεχνών, εικαστικών παρουσιάζονται αυτούσιες, χωρίς διάθεση ωραιοποίησης τεκμήρια της εικόνας τους με μια ευθύτητα που αποκαλύπτει τον σεβασμό του ζωγράφου προς το πρόσωπο και το έργο τους. Στα ζωγραφικά πορτρέτα, εκεί όπου το χρώμα επικρατεί του σχεδίου, οι μορφές μετατρέπονται σε μικρά ψυχογραφήματα: το βλέμμα, η στάση του σώματος, ακόμη και οι χρωματικοί κραδασμοί λειτουργούν σαν νύξεις για τον εσωτερικό κόσμο των εικονιζόμενων. Τα τοπία της Σάμου αποτελούν έναν δεύτερο, εξίσου ουσιαστικό άξονα της έκθεσης. Άλλοτε φωτεινά και διαυγή, άλλοτε βυθισμένα σε μια εσωστρεφή μελαγχολία, δεν αποτυπώνουν απλώς τον φυσικό χώρο του νησιού, αλλά και τη μνήμη του. Ακτογραμμές, δέντρα, ολόκληρα τοπία που ξεπροβάλουν μέσα από έντονες πινελιές χρώματος γίνονται φορείς μιας προσωπικής γεωγραφίας. Ο τόπος δεν λειτουργεί εδώ ως φόντο, αλλά ως ζωντανό υποκείμενο με το οποίο ο καλλιτέχνης συνδιαλέγεται.
Η έκθεση της Εθνικής Βιβλιοθήκης συγκροτεί με τον τρόπο της μια συνολική αφήγηση όπου το κείμενο, ο μύθος, η μνήμη και η παρατήρηση υφαίνονται σε ένα ενιαίο εικαστικό σύμπαν. Με ειλικρίνεια, τεχνική ακρίβεια και βαθύ λυρισμό, ο Δημήτρης Σεβαστάκης παρουσιάζει έργα που προσκαλούν τον θεατή να δει τον τρόπο με τον οποίο ο τόπος και ο λόγος διαμορφώνουν τη ζωγραφική του ματιά.
Η πολυαναμενόμενη χριστουγεννιάτικη αγορά του House of Shila επιστρέφει φέτος τον Δεκέμβριο για τέταρτη χρονιά, γεφυρώνοντας τη δημιουργικότητα με την κοινότητα και τον εμπορικό κόσμο της πόλης.
Το MONA’S MARCHÉ, ένα ξεχωριστό γιορτινό pop-up event, παρουσιάζει μια προσεκτικά επιλεγμένη συλλογή με έργα τέχνης, χειροτεχνίες, πολιτιστικές και γαστρονομικές προτάσεις από 25 δημιουργούς και μεταμορφώνει το Mona σε μια 48ωρη βιωματική εμπειρία της αθηναϊκής πολιτιστικής σκηνής. Η τέταρτη διοργάνωση του event είναι γεγονός και μας δίνει την ευκαιρία να γιορτάσουμε την επέτειο του online store του House of Shila και αναδεικνύει το δημιουργικό όραμα, τη συνεχή εξέλιξη και την ψυχή του brand.
Το MONA’S MARCHÉ υποδέχεται μια ομάδα διακεκριμένων τοπικών και διεθνών καλλιτεχνών, σχεδιαστών και trendsetters που εκθέτουν μια ποικιλία κεραμικών, υφασμάτων, έργων τέχνης, ενδυμάτων, κοσμημάτων, ανθοσυνθέσεων και πολιτιστικών εκδόσεων, συνθέτοντας έναν μοναδικό οδηγό δώρων για τις γιορτές.
Η εκδήλωση θα φιλοξενηθεί στον χώρο του Living Room και Underground Club του Mona, στην πολύβουη γειτονιά του Ψυρρή, καλώντας τους επισκέπτες να ανακαλύψουν έναν σχολαστικά επιμελημένο κόσμο δημιουργίας το Σαββατοκύριακο 13 και 14 Δεκεμβρίου. Προσφέροντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να αγοράσουν εορταστικά δώρα περιορισμένης έκδοσης, λειτουργεί ως ένα ιδιαίτερο σημείο συνάντησης και ανταλλαγής ιδεών για τους δημιουργούς.
Η γαστρονομική εμπειρία του σαββατοκύριακου, με τη φροντίδα του Akra Athens, θα περιλαμβάνει εκλεκτά εδέσματα και μια ποικιλία από τα φημισμένα signature bites τους ενώ το Minu Athens θα προσφέρει ένα ζεστό διάλειμμα. Ο Jason Ligas θα επιμεληθεί την προσεκτικά επιλεγμένη λίστα με φυσικά κρασιά ήπιας παρέμβασης, γεμάτα χαρακτήρα.
Δείτε παρακάτω αναλυτικά όλους τους συμμετέχοντες:
ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ
2WO+1NE=2
ANGELIKI STAMATAKOU
ANNA KAROUNTZOU
CHRISTIANA VARDAKOU
ELISE WOUTERS
GOUDEĒ
HERMINA ATHENS
HOMCORE
HOUSE OF SHILA
HYDRA BOOK CLUB
IOANNA KOURBELA
IRINI KARAYANNOPOULOU
JAKE KENNEDY
KĀ VETEMENTS
MAGGOOSH
MAVELLE PARIS
MYRTO PATRAMANI
NADIIA WORLD
PAPIGION PROJECT
VALIA KAP
VIOLA HALPERN
YIORGOS TRICHAS
ZOSMA TINOS
Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να συναντήσουν από κοντά τους καλλιτέχνες και να συζητήσουν μαζί τους, εξερευνώντας τις ιστορίες πίσω από τις δημιουργίες τους, υπό τους ήχους διαφορετικών μουσικών ειδών που με μαεστρία θα επιλέγει όλο το σαββατοκύριακο το Homcore, το cult δισκοπωλείο της Αθήνας, ενορχηστρώνοντας ένα μουσικό ταξίδι χωρίς όρια. Σπάνια LP και EP άλμπουμ θα είναι διαθέσιμα προς πώληση.
Εκείνοι που ενδιαφέρονται για μια πιο μεταφυσική εμπειρία, θα μπορέσουν να παρακολουθήσουν στο πλαίσιο του MONA’S MARCHÉ μια ατομική συνεδρία ανάγνωσης ταρώ από την Always The Moon Tarot, βιώνοντας μια προσωπική στιγμή ενόρασης και ενδεχομένως μια μικρή καθοδήγηση με τη δύναμη του σύμπαντος.
Σε μια γωνιά του χώρου θα υπάρχει μια μικρή γκαλερί τέχνης, επιμελημένη από την ομάδα Interior Design του House of Shila, με επιλεγμένα έργα από την αξιόλογη συλλογή μας, προσφέροντας μια εκλεπτυσμένη εναλλακτική σε εκείνους που αναζητούν ένα αληθινά ξεχωριστό χριστουγεννιάτικο δώρο.
Τα μέλη του House of Shila απολαμβάνουν αποκλειστικές εκπτώσεις στις αγορές τους. Μπορείτε να γίνετε μέλος εδώ.
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ
13 και 14 Δεκεμβρίου
ΩΡΕΣ
12:00 – 18:00
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ
Mona Athens Κακουργοδικείου 4, 105 54 Ψυρρή, Αθήνα
Στην έκθεση «Από τον Monet στον Warhol: Τρεις γενιές, μια συλλογή, ένα ταξίδι στην εξέλιξη της μοντέρνας τέχνης» το Μουσείο Γουλανδρή καλεί το κοινό να δει 83 αριστουργήματα μερικών από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες από τα τέλη του 19ου αιώνα.
Στην έκθεση το Μουσείο φιλοξενεί 83 έργα, μέρος μόνο ελβετικής, ιδιωτικής ανώνυμης συλλογής που ξεκίνησε να δημιουργείται πριν από δύο γενιές και συνεχίζει.
Ο επισκέπτης έχει την εξαιρετικά σπάνια ευκαιρία να δει συγκεντρωμένα έργα που σημάδεψαν τις πιο καθοριστικές στιγμές της τέχνης των τελευταίων 130 και πλέον ετών, από τον ιμπρεσιονισμό έως την pop art, με ενδιάμεσες στάσεις στον μεταïμπρεσιονισμό, τον φωβισμό, τον εξπρεσιονισμό, τον κυβισμό, την αφαίρεση και τον σουρεαλισμό. Έργα τα οποία συνδιαλέγονται με τα έργα της μόνιμης συλλογής του Μουσείου.
Γνώμονας της επιλογής των έργων δεν είναι κάποια θεματική ή μια περίοδος της τέχνης, αλλά το προσωπικό γούστο των συλλεκτών. Αυτή η ποικιλία αποτυπώνεται και στην έκθεση του Μουσείου Γουλανδρή. Έργα 45 κορυφαίων εκπροσώπων της νεότερης και σύγχρονης τέχνης, διαμορφώνουν ένα μοναδικό εικαστικό πανόραμα που διατρέχει περισσότερα από 12 καλλιτεχνικά ρεύματα. Η έκθεση ανασυνθέτει, μέσα από έναν συναρπαστικό διάλογο έργων, την ιστορία της ζωγραφικής από τον ιμπρεσιονισμό έως σήμερα.
Εμβληματικές μορφές της τέχνης από τα τέλη του 19ου και του 20ου αιώνα όπως οι Bonnard, Chagall, De Kooning, Degas, Dufy, Ernst, Gauguin, Kandinsky, Lichtenstein, Magritte, Man Ray, Marquet, Matisse, Modigliani, Monet, Morisot, Munch, Picasso, Pissarro, Seurat, Signac, Toulouse-Lautrec, Vuillard και Warhol, δίνουν το «παρών». Πλαισιώνονται από λιγότερο γνωστούς στο ευρύ κοινό, αλλά εξίσου σημαντικούς και επιδραστικούς, όπως οι Angrand, Anquetin, Denis, Feininger, Friesz, Hayet, Lacombe, Laugé, Pourtau, Ranson, Redon, Sérusier, Szafran, Vallotton
Έργα της συγκεκριμένης συλλογής έχουν παρουσιαστεί κατά καιρούς σε μεγάλες διεθνείς εκθέσεις και μουσεία, αποσπώντας τον θαυμασμό κοινού και ειδικών, όπως στο Metropolitan Museum of Art και το MoMA της Νέας Υόρκης, τη Royal Academy of Art και την Tate Modern του Λονδίνου, το Musée d’Orsay, το Grand Palais και το Musée de l’Orangerie του Παρισιού, την Peggy Guggenheim Collection της Βενετίας και το Ίδρυμα Beyeler της Βασιλείας. Είναι ωστόσο μόλις η δεύτερη φορά – και η πρώτη στην Ελλάδα – που παρουσιάζεται στο κοινό ένα τόσο εκτενές και αντιπροσωπευτικό σύνολο έργων της.
Επιμέλεια: Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau, Υπεύθυνη Συλλογής Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή
Marina Ferretti Bocquillon, Επίτιμη Επιστημονική Διευθύντρια του Musée des impressionnismes Giverny
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη, Πέμπτη, Σάββατο & Κυριακή 10.00-18.00 Παρασκευή 10.00-20.00 Τρίτη κλειστά
Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή Ερατοσθένους 13, Αθήνα 11635 Τ: 210 725 2895 visit@goulandris.gr | goulandris.gr
Γιάννης Λουκάς
Ένα στολισμένο, γεμάτο εδέσματα τραπέζι είναι ο πλέον πανανθρώπινος συμβολισμός της αφθονίας, της γιορτής, της ευτυχίας. Τα Χριστούγεννα είναι ίσως η μόνη, ή έστω μια από τις λίγες, ημέρες μέσα στο χρόνο που θα εμφανιστούν τα «καλά» μαχαιροπίρουνα και σερβίτσια, θα βγει από το ντουλάπι το εορταστικό τραπεζομάντηλο, γκι και κεριά θα στολίσουν το τραπέζι.
Οι αναμνήσεις όλων από τις ημέρες των Χριστουγέννων δεν μπορεί παρά να περιλαμβάνουν τις γεύσεις, τις μυρωδιές και βέβαια τα γέλια, τις κουβέντες ακόμα και οικογενειακές διαφωνίες γύρω από το χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Πολύ χαρακτηριστική είναι η περιγραφή του Κωστή Παλαμά στα Χριστούγεννα:
Αχ, αχ, Χριστουγεννιάτικο της φαμελιάς τραπέζι
που ταίρι ταίρ’ η όρεξη με την αγάπη παίζει!
Τα ποτηράκια ηχούν γλυκά, λαμποκοπούν τα πιάτα,
γύρω φαιδρά γεράματα και προκομμένα νιάτα!
Κούρκος στη μέση ολόζεστος μοσχοβολά, ροδίζει,
και τρέχει ολούθε το κρασί και κελαδεί κι αφρίζει.
….
και να σ’ αρχίζει ακούραστη ο πάππος φλυαρία,
των Χριστουγέννων μια γνωστή πανάρχαια ιστορία…
Ήδη, από τα πρώτα χρόνια που καθιερώθηκε εορτασμός των Χριστουγέννων, στη βυζαντινή Κωνσταντινούπολη η πόλη στολιζόταν από τους δήμους, τα παιδιά έλεγαν τΑ κάλαντα και οι κάτοικοι οργάνων εορταστικά γεύματα. Η συνύπαρξη γύρω από το τραπέζι απέκτησε συμβολικό χαρακτήρα. Όπως καταγράφει ο Λιουτπράνδο της Κρεμόνας κατά την επίσκεψη του στην αυλή του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου, , ο αυτοκράτορας, μετά την τελετουργική λειτουργία στην Αγία Σοφία επέστρεφε στο παλάτι όπου παρέθετε επίσημο γεύμα στους άρχοντες, ξένους προσκεκλημένους αλλά και δώδεκα φτωχούς κατοίκους της πόλης.
Σε ένα αντίστοιχο βασιλικό γεύμα στην Αγγλία, ο βασιλιάς Ερρίκος ο 8os τον 16ο αιώνα σέρβιρε για πρώτη φορά γαλοπούλα αντικαθιστώντας τα ως τότε παραδοσιακά πιάτα, όπως το ελάφι και το χοιρινό. Ωστόσο, πέρασαν τρείς αιώνες μέχρι η γαλοπούλα να διαδοθεί και να γίνει το παραδοσιακό έδεσμα των έδεσμα των βρετανικών χριστουγεννιάτικων γευμάτων. Σε αυτό έπαιξε πιθανόν ρόλο η ευκολία στην εκτροφή της και το μέγεθος της που θα μπορούσε να αρκέσει για τα μέλη μιας οικογένειας. Ο Κάρολος Ντίκενς στη Χριστουγεννιάτικη Ιστορία περιγράφει την «επίσκεψη» του Σκρούτζ στο σπίτι του υπαλλήλου του με το Χριστουγεννιάτικο Πνεύμα του Παρόντος: «. Ξαφνικά, μπήκαν τρέχοντας δυο αγοράκια.«Μυρίσαμε γαλοπούλα ψητή! Τί καλά! Μοσχοβολά από το δρόμο!» φώναξαν με ενθουσιασμό».
Στη λογοτεχνία είναι συχνή περιγραφή των χριστουγεννιάτικων γευμάτων ακόμα και των φτωχών ανθρώπων, που ξεχνούν το κρύο του Δεκεμβρη μπροστά στη ζεστασιά της γιορτής: «Σὰν τελείωνε ἡ Λειτουργία, γυρίζανε στὰ σπίτια τους. Οἱ δρόμοι ἀντιλαλούσανε ἀπὸ χαρούμενες φωνές. Οἱ πόρτες τῶν σπιτιών ἤτανε ἀνοιχτὲς καὶ φεγγοβολούσανε. Τὰ τραπέζια περιμένανε στρωμένα μ᾿ ἄσπρα τραπεζομάντηλα, κι εἴχανε πάνω ὅτι βάλει ὁ νοῦς σου. Φτωχοὶ καὶ πλούσιοι τρώγανε πλουσιοπάροχα, γιατί οἱ ἀρχόντοι στέλνανε ἀπ᾿ ὅλα στοὺς φτωχούς. Κι ἀντὶς νὰ τραγουδήσουνε στὰ τραπέζια, ψέλνανε τὸ Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε» ( Φώτης Κόνβτογλου: Παραμονή Χριστουγέννων). Και σε μια ακόμα περιγραφή ενός πλούσιου γεύματος, φτωχών ανθρώπων ο Κόντογλου περιγραφεί το τραπέζι του προσφέρει ο « ἀρχιτσέλιγκας Γιάννης ὁ Βλογημένος, πού, ἅμα τον δεις, θαρρεῖς πῶς βρίσκεσαι ἀληθινὰ στὸ μαντρὶ ποῦ γεννήθηκε ὁ Χριστός. Είναι αρχαίος ἄνθρωπος, ἀθῶος, μὲ γένια μαῦρα, σὰν ἅγιος. Τὰ ρούχα ποὺ φορᾶ εἶναι βρακιὰ ἀνατολίτικα, στὰ ποδάρια του ἔχει τυλιγμένα πετσιὰ δεμένα μὲ λαγάρες, στὸ σελάχι του ἔχει ἤσκα καὶ τσακμάκι. Κι οἱ ἄλλοι τσομπάνηδες είναι σὰν τὸν Γιάννη. Αὐτοὶ ποὺ κάθουνται στὸν σοφρά εἶναι μουσαφιραῖοι… Καθόντανε λοιπόν γύρω στὸ σοφρά καὶ τρώγανε. Επάνω στὸ τραπέζι ἤτανε κρέατα, μυτζῆθρες ανάλατες, μανούρια, ἁγίζια, ψάρια, μπεκάτσες ψητές, τσίχλες, κι άλλα πουλιὰ τοῦ κυνηγιού».
Στο διήγημα τα Χριστούγεννα του Θανάση Μέρτικα, ο συγγραφέας Κωστής Μπαστιάς, περιγράφει τα μοναχικά Χριστούγεννα του μετανάστη Θαννάση Μέρτικα που βρέθηκε σε μια μικρή πολιτεία της Αμερικής ανήμερα τα Χριστούγεννα. Στο κείμενο, μέσα σε λίγες σελίδες αναδεικνύεται η νοσταλγία, η μοναξιά αλλά και η αλληλεγγύη των Ελλήνων μεταναστών, ειδικά σε μια μέρα όπως αυτή: «Ο πρόεδρος της κοινότητας, μαζί με τον παπά, τον κάλεσαν στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι.
– Χρονιάρα μέρα δε γίνεται να μείνεις μονάχος, τουʼ πανε.
Κι όμως, σαράντα χρόνους είχε μείνει ολομόναχος, γιορτάζοντας με ξένους ανθρώπους ξένες γιορτές. Αλλά ήτανε άβουλος και πήγε.
Άμα φτάσανε στο σπίτι του προέδρου , του δώσανε κι έφαγε πράματα, που τα θυμότανε , αλλά που ταʼ χε ξεσυνηθίσει: ούζο, τυρί φέτα, ταραμοσαλάτα, ελιές Καλαμών και τυροπιτάκια. Αμίλητος δοκίμασε απʼ όλα. Στο τραπέζι θα κάθισαν ως εικοσιπέντε άνθρωποι , από γέροι ως παιδιά, κι ο παπάς στη μέση, έχοντας δεξιά του τον πρόεδρο κι αριστερά το Θανάση Μερτίκα. Όλοι τους τρώγανε λαίμαργα, μιλούσανε , φωνάζανε, γελούσανε και χειρονομούσαν. Μιλούσανε πολύ για την Ελλάδα και πιότερο για την Καλαμάτα, γιατί όλοι, εξόν από τον Μερτίκα και τον παπά, ήταν Μεσσήνιοι. Ο μόνος που δε μιλούσε, και που έφαγε λίγο γαλόπουλο, ήταν ο Μερτίκας. Αλλά κατά βάθος κανείς δεν το πρόσεχε. Πού και πού, του φώναζαν:
« Φάε γέρο!…» « Κουράγιο γέρο!…» « Πιε γέρο!…».
Πάμπολλα τα παραδείγματα της ελληνικής και της ξένης λογοτεχνίας όπου επανέρχονται ξανά και ξανά τα χαρακτηριστικά του γεύματος των Χριστουγέννων: Το ίδιο το γεύμα είναι απλά η αφορμή, η ουσία δεν είναι άλλη από τη συντροφικότητα, τη συνύπαρξη, την οικογενειακή ατμόσφαιρά, ίσως η μοναδική γιορτή που γεννά παρόμοια αισθήματα διαχρονικά και παγκόσμια.
Γιάννης Λουκάς, Ιστορικός- Δημοσιογράφος Πάνος Λιάκος, Κριτικός Κινηματογράφου
Ένα παλιό λατομείο στο λόφο του Φιλοπάππου ενεργοποιεί ο οργανισμός ΝΕΟΝ για να παρουσιάσει την έκθεση Athens Dies In Dreams At Sunrise του Αλέξανδρου Τζάννη, σε επιμέλεια της Γαλήνης Νώτη.
Η νέα ανάθεση στον Αλέξανδρο Τζάννη εντάσσεται στο πρόγραμμα Έργο στην Πόλη 2025, στο πλαίσιο του οποίου ο ΝΕΟΝ αναθέτει σε έναν Έλληνα καλλιτέχνη τη δημιουργία έργου που εκτίθεται σε δημόσιο χώρο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Σκοπός του προγράμματος είναι η παρουσίαση της σύγχρονης τέχνης σε δημόσιους και ιστορικούς χώρους, συμβάλλοντας στη διάδραση μεταξύ της τέχνης, της κοινωνίας και της πόλης.
Η έκθεση του Αλέξανδρου Τζάννη Athens Dies In Dreams At Sunrise πραγματοποιείται στο παλιό λατομείο, στη νότια πλευρά του λόφου Φιλοπάππου. Ένα χώρο στην πόλη για περιπάτους, βόλτες, αθλητικές δραστηριότητες αλλά και rave parties τη δεκαετία του 90.
Στο σημείο αυτό, οι αρχιτέκτονες Μπούκη Μπαμπάλου-Νουκάκη και Αντώνης Νουκάκης δημιούργησαν μια ανοιχτή κατασκευή – υποδομή για υπαίθρια έκθεση γλυπτικής, στο πλαίσιο του προγράμματος ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων το 2003. Η κατασκευή αυτή, αν και δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ για τον αρχικό της σκοπό, παραμένει αγκιστρωμένη στον βράχο ως σιωπηλό αποτύπωμα της πρόθεσης εκείνης. Πάνω σε αυτήν προσαρτάται το γλυπτό του Αλέξανδρου Τζάννη, επαναφέροντας την αρχική πρόθεση.
Όπως λέει η επιμελήτρια Γαλήνη Νώτη «Ο χώρος του λατομείου στο λόφο του Φιλοπάππου όπου γίνεται η έκθεση αποτελεί ένα τοπίο φυσικό αλλά και διαμορφωμένο από την ανθρώπινη παρέμβαση. Από τον αρχαιολογικό χώρο -που στο σημείο αυτό δεν παρουσιάζει αρχαιολογικά ευρήματα αλλά χρησιμοποιήθηκε ως λατομείο- στον σχεδιασμό και οραματισμό για δημόσιο χώρο των αρχιτεκτόνων Μπαμπάλου και Νουκάκη, η έκθεση του Αλέξανδρου Τζάννη ‘Athens Dies In Dreams At Sunrise’ ενσωματώνει όλα τα προηγούμενα δεδομένα, αναπτύσσεται μέσα τους και «χτίζει» πάνω σε αυτά ένα επιπλέον επίπεδο».
Κεντρικό ρόλο στο έργο του Αλέξανδρου Τζάννη η έννοια του παράσιτου όπως αυτό εμφανίζεται στην πόλη. Παράσιτο εννοείται οπουδήποτε κατασκευή που παρεμβαίνει στο περιβάλλον και σταδιακά γίνετια αναπόσπαστο μέρος του.
Στην εγκατάσταση Athens Dies In Dreams At Sunrise ο καλλιτέχνης δημιουργεί ένα γλυπτό-παράσιτο που περικυκλώνει τη διάτρητη κατασκευή που έχει μείνει σαν σκελετός, και την κατοικεί. Εισάγει μια αυστηρή γεωμετρία, σχηματίζει ένα άκαμπτο πλαίσιο που λειτουργεί ως όριο και περιχαρακώνει το χώρο.
Στο γλυπτό αποτυπώνονται μέρη από τα κλαδιά του φυτού που βρίσκεται διάσπαρτο στο λόφο, ‘μεταφρασμένα’ σε σίδερο, μέσα από τον σχεδιασμό τρισδιάστατων μοντέλων και από διαδικασίες βιομηχανικής παραγωγής. Το φυτό αυτό, η μηδική, μοιάζει ξερό ενώ δεν είναι, πέφτει σε φθινοπωρινό λήθαργο και όταν επιστρέψουν οι ευνοϊκές συνθήκες αναπτύσσεται πάλι. Υπενθυμίζει τον κύκλο ζωής περνώντας μέσα από τον θάνατο.
Στη βάση του γλυπτού διακρίνονται βυθισμένες αθλητικές μπλούζες, μια ενδυματολογική αναφορά στη rave κουλτούρα και στα πάρτι της δεκαετίας του ’90. Κάποια έγιναν στο λόφο του Φιλοπάππου. Τα ρούχα, πετρωμένα σ’ ένα πλαίσιο που μοιάζει ρευστό αλλά έχει στερεοποιηθεί, απηχούν αυτή την κουλτούρα.
Ο τίτλος της έκθεσης Athens Dies In Dreams At Sunrise μας φέρνει στο τέλος του πάρτι με το ξημέρωμα, στο τέλος του ονείρου με το ξύπνημα.
Με το πρόγραμμα Έργο στην Πόλη, σκοπός του ΝΕΟΝ είναι η παρουσίαση της σύγχρονης τέχνης σε δημόσιους και ιστορικούς χώρους, συμβάλλοντας στη διάδραση μεταξύ της τέχνης, της κοινωνίας και της πόλης. Στο πλαίσιο του προγράμματος, ο ΝΕΟΝ έχει πραγματοποιήσει αναθέσεις στους καλλιτέχνες: Ίριδα Τουλιάτου στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (2024), Διονύση Καβαλλιεράτο στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου (2020), Πάνο Κοκκινιά σε εγκαταλειμμένο χώρο γραφείων στην οδό Σοφοκλέους 4 στην Αθήνα (2019), Ανδρέα Λόλη στη Βρετανική Σχολή Αθηνών (2018), Κωστή Βελώνη στην κατοικία του αριθμού 11 της οδού Καπλανών (2017), Ζάφο Ξαγοράρη σε χώρο στάθμευσης πίσω από το ιστορικό θέατρο Αθήναιον (2016), Μαρία Λοϊζίδου στον Αρχαιολογικό Χώρο και το Μουσείο του Κεραμεικού (2015) και Αιμιλία Παπαφιλίππου στην Αρχαία Αγορά Αθηνών (2014).
Είσοδος Ελεύθερη
Ξεναγήσεις
Με τον καλλιτέχνη Αλέξανδρο Τζάννη |11 Δεκεμβρίου | 6:30 μ.μ.
Με την επιμελήτρια Γαλήνη Νώτη | 4, 18 Δεκεμβρίου | 6:30 μ.μ.
Δήλωση συμμετοχής https://neon.org.gr/gr/event/guided-tours-neon-city-project-2025-2/
Έκθεση Athens Dies In Dreams At Sunrise
Επιμέλεια: Γαλήνη Νώτη
Παλιό Λατομείο, λόφος Φιλοπάππου, Αθήνα
25 Νοεμβρίου – 21 Δεκεμβρίου 2025
Πληροφορίες neon.org.gr
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου ανακοινώνει με ιδιαίτερη χαρά την παράταση της περιοδικής έκθεσης «ΕΚΑΤΟΜΠΟΛΙΣ – Ο Κόσμος της Αρχαϊκής Κρήτης», η οποία φιλοξενείται στην Αίθουσα Περιοδικών Εκθέσεων του Μουσείου, επί των οδών Δούκος Μποφώρ και Χατζηδάκη.
Η έκθεση, που συγκέντρωσε θερμή ανταπόκριση από το κοινό και το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας, παρατείνεται έως και την 15η Μαρτίου 2026 δίνοντας την ευκαιρία σε περισσότερους επισκέπτες αλλά και στη σχολική κοινότητα να την επισκεφθούν.
Ο τίτλος «ΕΚΑΤΟΜΠΟΛΙΣ» αντλεί την έμπνευσή του από τον Όμηρο, ο οποίος στην Ιλιάδα περιγράφει την Κρήτη ως «νησί εκατό πόλεων». Η έκθεση επιχειρεί να αποτυπώσει την ποικιλομορφία, τη δυναμική και την ακτινοβολία των αρχαϊκών κρητικών πόλεων, όπως αυτές προβάλλονται μέσα από μια εντυπωσιακή επιλογή περίπου 350 αρχαιολογικών ευρημάτων.
Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται αντικείμενα που εκτίθενται για πρώτη φορά, καθώς και σημαντικά δάνεια από άλλα μουσεία της Ελλάδας. Ξεχωρίζουν κρητικά έργα από τη Σάμο και τους Δελφούς, τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο Ηράκλειο. Ειδική θέση στην έκθεση κατέχουν τα συγκλονιστικά ευρήματα από το νεκροταφείο του Φαλήρου, ανάμεσά τους και τρεις ομαδικές ταφές εκτελεσμένων δεσμωτών, που φωτίζουν τις σχέσεις ανάμεσα στην πόλη, το δίκαιο και την εξουσία.
Στην έκθεση παρουσιάζεται η Κρήτη ως γέφυρα ανάμεσα στον κόσμο του μύθου και του άγραφου δικαίου των γενών, και στην αναδυόμενη γραπτή νομοθεσία των πόλεων-κρατών, καταγράφοντας έναν πολιτισμικό και πολιτικό μετασχηματισμό που καθόρισε την ιστορία του νησιού και επέδρασε δραστικά στη διαμόρφωση του ελληνικού κόσμου.
Τοποθεσία: Αίθουσα Περιοδικών Εκθέσεων, Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου
Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρεί στην προστασία και αποκατάσταση της γέφυρας πρόσβασης στο Παλαιό Φρούριο της Κέρκυρας, καθώς και στη στερέωση του δυτικού αναλήμματος (controscarpa). Το έργο αποκατάστασης της γέφυρας υλοποιείται βάσει ολοκληρωμένης αρχιτεκτονικής, στατικής και γεωτεχνικής μελέτης, η οποία εκπονήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, διά της αρμόδιας Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων.
Και αυτή η παρέμβαση περιλαμβάνεται στο Διαχειριστικό Στρατηγικό Σχέδιο για την προστασία και ανάδειξη των οχυρωματικών συστημάτων της Κέρκυρας, το οποίο εκπόνησε το Υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το 2022. Ήδη τα πρώτα έργα που υπέδειξε το στρατηγικό σχέδιο, όπως η αποκατάσταση του προμαχώνα των Επτά Ανέμων και η στερέωση των βραχωδών πρανών, στο Παλαιό Φρούριο, ολοκληρώνονται, εντός του 2025, με χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Τα Φρούρια της Κέρκυρας αποτελούν εμβληματικό οχυρωματικό σύνολο και τμήμα της Παλιάς Πόλης, ενταγμένης, από το 2007, στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η γέφυρα του Παλαιού Φρουρίου είναι η μοναδική πρόσβαση στο εσωτερικό του μνημείου. Εξυπηρετεί πεζούς και τροχοφόρα, που καλύπτουν τις ανάγκες των υπηρεσιών και των φορέων που φιλοξενούνται στο Φρούριο, όπως το Ιστορικό Αρχείο, η Δημόσια Βιβλιοθήκη, το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, η Εφορεία Αρχαιοτήτων, το αναψυκτήριο του ΟΔΑΠ, ο Ιστιοπλοϊκός Όμιλος. Η παθολογία της γέφυρας και του αντικρημνού είχε αποτυπωθεί στο εγκεκριμένο, από το 2022, Διαχειριστικό Στρατηγικό Σχέδιο για το οχυρωματικό συγκρότημα. Στο πλαίσιο αυτού του σχεδίου, προτάθηκε η εκπόνηση μελέτης για τη συνολική αποκατάσταση της γέφυρας και την ανάδειξη του αντικρημνού. Κατά την πρόσφατη αυτοψία μας διαπιστώσαμε την αναγκαιότητα αποκατάστασης της γέφυρας και του αντικρημνού ως άμεση προτεραιότητα, μετά και την απομάκρυνση των πρόχειρων κατασκευών, από την υγρή τάφρο. Με την ολοκλήρωση του έργου, θα εξασφαλιστεί η ασφαλής χρήση της γέφυρας και θα αναδειχθεί αισθητικά η πρόσβαση στο εμβληματικό Παλαιό Φρούριο της Κέρκυρας».
Το Παλαιό Φρούριο δεσπόζει σε βραχώδη χερσόνησο στο ανατολικό άκρο της Παλιάς Πόλης. Η γέφυρα, που ενώνει τον δυτικό αντικρημνό (controscarpa) με τον ανατολικό κρημνό (scarpa) και την κεντρική πύλη (Porta Maggiore), είναι τοποθετημένη πάνω από την υγρή τάφρο (fossa). Αρχικά, κατασκευάστηκε από τους Ενετούς, τον 16ο αιώνα, μετά τη μετατροπή της χερσονήσου σε τεχνητό νησί, στο πλαίσιο εκσυγχρονισμού των οχυρώσεων. Η υφιστάμενη γέφυρα στηρίζεται σε έξι λιθόκτιστα βάθρα, με κατάστρωμα σύμμεικτης μεταλλικής κατασκευής. Ωστόσο, η πολυετής έκθεση σε διαβρωτικό περιβάλλον και η ανεπαρκής συντήρηση οδηγησαν σε σοβαρές φθορές στον μεταλλικό φορέα και τον οπλισμό του σκυροδέματος.
Το έργο της αποκατάστασης προβλέπει:
Τη δυναμική, δημιουργική εξέλιξη της ελληνικής τέχνης από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα αντικατοπτρίζουν τα έργα που περιλαμβάνονται στη δημοπρασία Νεοελληνικής Ζωγραφικής και Γλυπτικής 19ου και 20ού αιώνα της VERGOS Auctions. Η δημοπρασία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, 3 Δεκεμβρίου, στις 6:00 μ.μ. στο Ζάππειο Μέγαρο ενώ όλα τα έργα θα εκτεθούν με ελεύθερη είσοδο για το κοινό στον ίδιο χώρο, το διάστημα 30 Νοεμβρίου – 2 Δεκεμβρίου.
Για περισσότερες πληροφορίες για τη δημοπρασία και τους τρόπους συμμετοχής, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.vergosauctions.com.
Έντονο ενδιαφέρον από τους συλλέκτες αναμένεται να προσελκύσει η «Ανάσταση», του Κωνσταντίνου Παρθένη. Το μουσειακού χαρακτήρα έργο φιλοτεχνήθηκε την περίοδο του Ελληνο-Ιταλικού πολέμου και προοριζόταν για το Δημαρχιακό Μέγαρο των Αθηνών στην πλατεία Κοτζιά. Aποτελεί το τρίτο τμήμα τριπτύχου με κεντρικό θέμα την Παναγία με το Βρέφος και τη Σταύρωση. Τα δύο άλλα εκτίθενται σήμερα στην Εθνική Πινακοθήκη.
Ένα χαρακτηριστικό δείγμα της ώριμης υπερρεαλιστικής περιόδου του Νίκου Εγγονόπουλου, το έργο «Ήρωας» αποτελεί μια συνειδητή σύνθεση μύθου, ιστορίας και συμβόλου και περιλαμβάνεται ανάμεσα στα έργα που ξεχωρίζουν μαζί με το έργο «Νέος σκεπτόμενος» του Γιάννη Τσαρούχη. Το συγκεκριμένο έργο αποτελεί την πρώτη εκτέλεση από τη σειρά των έργων του καλλιτέχνη «Νέος σκεπτόμενος» και έχει παρουσιαστεί στην αναδρομική έκθεση “Γιάννης Τσαρούχης 1928-1981” του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης (Οκτώβριος 1981), καθώς και στην έκθεση του Μουσείου Μπενάκη, “Γιάννης Τσαρούχης 1910-1989” (Αθήνα Δεκέμβριος 2009-Μάρτιος 2010).
Το έργο «Advertisements» της Ελληνο-Αμερικανίδας καλλιτέχνιδας Chryssa κατέχει επίσης σημαντική θέση στα έργα της δημοπρασίας καθώς αποτελεί ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα παραδείγματα της καλλιτεχνικής της προσέγγισης. Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 η καλλιτέχνιδα αντλεί έμπνευση από την πολύβουη Νέα Υόρκη, όπου και ζει, μετατρέποντας σύμβολα της μαζικής επικοινωνίας σε γλυπτικές μορφές.
Πολλοί ακόμη καταξιωμένοι καλλιτέχνες συμπληρώνουν με τις δημιουργίες τους τον κατάλογο μεταξύ των οποίων οι Θεόφιλος (Χατζημιχαήλ), Ν. Γύζης, Γ. Χαλεπάς, Κ. Βολανάκης, Θ. Ράλλης Κ. Μαλέας, Α. Γεραλής, Γ. Γουναρόπουλος, Σ. Βασιλείου, Ν. Χατζηκυριάκος Γκίκας, Δ. Διαμαντόπουλος, Θ. Τσίγκος, Takis, Π. Τέτσης, Δ. Μυταράς, Α. Φασιανός, Π. Σάμιος, Γ. Ψυχοπαίδης, Γ. Κόττης, Γ. Λάππας, Ε. Σακαγιάν κ.ά.
Τέλος, η ενότητα της γλυπτικής αποτελεί έναν από τους πιο ενδιαφέροντες άξονες της δημοπρασίας με δημιουργίες του Κ. Βαρώτσου, Γ. Μόραλη, Ε. Βερναδάκη, Γ. Ζογγολόπουλου, Χ. Καπράλου, Σ. Βάρη, Θ. Παπαγιάννη, μεταξύ άλλων αναγνωρισμένων καλλιτεχνών.
Έκθεση ανοιχτή για το κοινό – Ζάππειο Μέγαρο
Κυριακή 30 Νοεμβρίου, 12:00 μ.μ. – 9:00 μ.μ. Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου, 10:00 π.μ. – 9:00 μ.μ. Τρίτη 2 Δεκεμβρίου, 10:00 π.μ. – 9:00 μ.μ.
Την Πέμπτη 30 Οκτωβρίου 2025 πραγματοποιήθηκαν, με επιτυχία, στο Σπίτι της Κύπρου, παρουσία πολλών καλλιτεχνών και φιλότεχνων, τα εγκαίνια της διπλής ατομικής (διατομικής) έκθεσης «Απτικές συνδετικότητες / Tactile connectivities» του Μάριου Φούρναρη και Guillaume Marès, σε επιμέλεια Νίκης Παπασπύρου.
Η έκθεση παρουσιάζει τον διάλογο δύο εικαστικών καλλιτεχνών: ενός Κύπριου που ζει και εργάζεται στην Ελλάδα και ενός Γάλλου που ζει και εργάζεται στην Ελβετία. Μέσα από διαφορετικές διαδρομές, συναντιούνται σε ένα κοινό έδαφος αισθητικών αναζητήσεων, όπου το προσωπικό και το συλλογικό διασταυρώνονται δημιουργικά.
Η αφετηρία της έκθεσης είναι η φαινομενική «ασημαντότητα» της λεπτομέρειας, της μικρής χειρονομίας, της στιγμιαίας εικόνας. Στον καταιγισμό πληροφοριών και εικόνων της καθημερινότητας, οι δύο καλλιτέχνες μας καλούν να σταθούμε απέναντι στο ελάχιστο και να αναγνωρίσουμε σε αυτό μια συμπύκνωση του κόσμου.
Έργο του Μάριου Φούρναρη
Ο Guillaume, μέσα από τα artist’s books του, καταγράφει την καθημερινότητά του και μετατρέπει το ιδιωτικό σε συλλογικό, αποκαλύπτοντας την εσωτερικότητα του δημιουργού και προσκαλώντας τον θεατή να βρει τον εαυτό του μέσα στις εικόνες. Ο Μάριος, με φωτογραφίες και γλυπτά, αναδεικνύει τη φθορά της ύλης και την ιερότητα του πραγματικού, μεταμορφώνοντας το ταπεινό σε φορέα νοήματος.
Η συνάντησή τους συγκροτεί έναν αισθητικό διάλογο για την αξία της εγγύτητας, της απτικότητας και της ενσυναίσθησης. Στο πολύχρωμο καλειδοσκόπιο των μορφών, τίποτα δεν είναι πραγματικά ασήμαντο· όλα έχουν σημασία.
Χώρος: Σπίτι της Κύπρου, Ξενοφώντος 2Α, Σύνταγμα
Διάρκεια: 30 Οκτωβρίου – 22 Νοεμβρίου 2025
Ώρες Λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη: 10.00 – 19.00
Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή: 10.00 – 15.00
Σάββατο: 11.00 – 16.00
Τη μονοχρωμία ως πεδίο αισθητικής και εννοιολογικής αναζήτησης διερευνά η ομαδική έκθεση «Black & White» (Μαύρο και Άσπρο), που εγκαινιάζεται την Κυριακή, 26 Οκτωβρίου 2025, στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας (Αίθουσα Black Box, 12 μ.μ.).
Η έκθεση, την οποία επιμελείται η Άρτεμις Ποταμιάνου, διοργανώνεται από τον Εικαστικό Τομέα του Δήμου Καλαμάτας, υπό τη διεύθυνση του Παναγιώτη Λαμπρινίδη. Στο πλαίσιό της παρουσιάζονται έργα 33 Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών που εστιάζουν αποκλειστικά στο άσπρο και το μαύρο.
Νίκος Αλεξίου, Κουρτίνα, χαρτί, κλωστή, καλάμι, 100 x 85 εκ. άρ. κτ. 2.253, Ευγενική παραχώρηση: Πινακοθήκη Γιώργου Ν. Βογιατζόγλου
Πρόκειται για μια πολυδιάστατη συνομιλία γύρω από τα όρια του χρωματικού φάσματος, όπου ζωγράφοι, γλύπτες και χαράκτες από διαφορετικές γενιές και χώρες συναντώνται γύρω από την έννοια της αντίθεσης — όχι μόνο ως αισθητικής επιλογής, αλλά και ως εργαλείου διαλόγου. Στα έργα που παρουσιάζονται, οι δημιουργοί στέκονται στα άκρα της χρωματικής παλέτας για να υπογραμμίσουν την πολυπλοκότητα, τη διαφορά και την αντίθεση, δημιουργώντας έναν χώρο όπου ο θεατής καλείται να εξερευνήσει ερωτήματα γύρω από το σώμα, τη φύση, το φύλο, την κοινωνία, αλλά και την ίδια την καλλιτεχνική πρακτική.
Οι καλλιτέχνες της έκθεσης ουσιαστικά κάνουν αυτό που κάνουν οι μυθοποιοί: εκκινούν από ένα βασικό δίπολο (μαύρο/άσπρο, φύση/πολιτισμός, αναπαράσταση/αφαίρεση) και το χρησιμοποιούν για να εξερευνήσουν το πολύ πιο σύνθετο πεδίο της εικαστικής τους πρακτικής, ανασύροντας σταθερές οικείες στο συλλογικό υποσυνείδητο.
Γιώργος Λαζόγκας, Γυναικείο σώμα, σπρέι σε πανί, 180 x 110, άρ. κτ. 355, Ευγενική παραχώρηση: Πινακοθήκη Γιώργου Ν. Βογιατζόγλου
«Η τέχνη δεν είναι μόνο αισθητικό γεγονός που αφορά τους φιλότεχνους και τους ειδικούς. Είναι πράξη προβληματισμού, είναι φορέας ιδεών, είναι πρόσκληση σε έναν νέο τρόπο σκέψης και συνύπαρξης. Και αυτή η έκθεση αποδεικνύει ότι, ακόμα και μέσα από τα πιο απλά υλικά — το λευκό και το μαύρο — μπορούμε να αντλήσουμε δύναμη, ελπίδα και έμπνευση για το μέλλον», επισημαίνει ο Δήμαρχος Καλαμάτας, Αθανάσιος Βασιλόπουλος.
Η Άρτεμις Ποταμιάνου αναφέρει στο επιμελητικό της σημείωμα: «Οι εικαστικοί της έκθεσης “Black & White”, με αφετηρία θέματα όπως το σπίτι, το περιβάλλον, η ανθρώπινη συνθήκη, το γυναικείο ζήτημα, η αναπαράσταση (Φύση/Πολιτισμός/Γραφή κατά τον Derrida ή Φύση/Πολιτισμός, Ζωή/Θάνατος, Αρσενικό/Θηλυκό, Μαύρο/Άσπρο κατά τον Lévi-Strauss), θέτουν ερωτήματα, καταγγέλλουν πρακτικές, επισημαίνουν τα ίχνη της ύπαρξης, της έννοιας, της καλλιτεχνικής πρακτικής».
Στους χώρους του Black Box παρουσιάζονται έργα των (αλφαβητικά): Νίκου Αλεξίου, Άγγελου Αντωνόπουλου, Terry Atkinson, Guerrilla Girls, Γιώργου Γυπαράκη, Βαγγέλη Δημητρέα, Bella Easton, Νίκου Εγγονόπουλου, Νίκου Έξαρχου, Γιώργου Λαζόγκα, Παναγιώτη Λαμπρινίδη, Γιάννη Λασηθιωτάκη, Boris Lafargue, Μαριάνο και Ντένις Καπουράνη, Βάσως Κατράκη, Νίκου Κεσσανλή, Ειρήνης Μπεχλιτζανάκη, Takashi Murakami, Mj Tom of LosOtros, Δημήτρη Μυτά, Yoko Ono, Νίκου Παπαδόπουλου, Άρτεμις Ποταμιάνου, Γιώργου Σικελιώτη, Τάκη, Α. Τάσσου (Αναστάσιου Αλεβίζου), Mark Titchner, Τάσσου Τριανταφύλλου, Γιάννη Τσαρούχη, Κώστα Τσόκλη, Γιώργου Χαρβαλιά, Βαγγέλη Χατζή και Διονύση Χριστοφιλογιάννη.
Γιώργος Σικελιώτης, Χωριό στην Ουαλία, 1971-75, χαρακτικό, 75 x 106 εκ., αρ. κτ. 1217, Ευγενική παραχώρηση: Πινακοθήκη Γιώργου Ν. Βογιατζόγλου
«Θέλουμε να φέρουμε το κοινό της πόλης σε επαφή τόσο με τις πιο τολμηρές και πειραματικές κατευθύνσεις της εικαστικής δημιουργίας — όψεις που σπάνια συναντά — όσο και με το έργο σημαντικών καλλιτεχνών που σημάδεψαν τον χώρο. Φέτος, ο Εικαστικός Τομέας τολμά ένα βήμα ακόμη πιο μακριά, παρουσιάζοντας μια έκθεση που επιχειρεί να μεταφέρει τα εικαστικά στον χώρο των ιδεών και της κριτικής σκέψης. Μια πρόταση που επιθυμεί, πριν απ’ όλα, να παρακινήσει τον θεατή σε προβληματισμό, να γεννήσει σκέψεις και αντιδράσεις. Μια έκθεση πρωτοποριακή και ρηξικέλευθη, που συνδυάζει τόλμη και υψηλή καλλιτεχνική ποιότητα», σημειώνει ο Παναγιώτης Λαμπρινίδης, Διευθυντής του Εικαστικού Τομέα της Κ.Ε. «Φάρις» του Δήμου Καλαμάτας.
Το εικαστικό γεγονός πραγματοποιείται από την Κοινωφελή Επιχείρηση “Φάρις” του Δήμου Καλαμάτας, με τη συνδρομή της Πινακοθήκης Γιώργου Ν. Βογιατζόγλου, της Συλλογής Σύγχρονης Τέχνης Πόλλυς και Χρήστου Κολλιαλή, του Δημήτρη Λυμπερόπουλου, καθώς και όλων των καλλιτεχνών που συμμετέχουν. Σημαντική συμβολή στη χρηματοδότηση της έκθεσης είχε το Ίδρυμα Γεωργίου και Βικτωρίας Καρέλια.
Νίκος Έξαρχος, Θεόφιλος, 2015, 3/7, κατασκευή, 87 x 50 x 80 εκ. άρ. κτ. 4.206, Ευγενική παραχώρηση: Πινακοθήκη Γιώργου Ν. Βογιατζόγλου
Πληροφορίες
Έκθεση: «Black & White» (Μαύρο και Άσπρο) Συμμετέχοντες καλλιτέχνες (αλφαβητικά): Νίκος Αλεξίου, Άγγελος Αντωνόπουλος, Terry Atkinson, Guerrilla Girls, Γιώργος Γυπαράκης, Βαγγέλης Δημητρέας, Bella Easton, Νίκος Εγγονόπουλος, Νίκος Έξαρχος, Γιώργος Λαζόγας, Παναγιώτης Λαμπρινίδης, Γιάννης Λασηθιωτάκης, Boris Lafargue, Μαριάνο και Ντένις Καπουράνη, Βάσω Κατράκη, Νίκος Κεσσανλής, Ειρήνη Μπεχλιτζανάκη, Takashi Murakami, Mj Tom of LosOtros, Δημήτρης Μυτάς, Yoko Ono, Νίκος Παπαδόπουλος, Άρτεμις Ποταμιάνου, Γιώργος Σικελιώτης, Τάκης, Α. Τάσσος (Αναστάσιος Αλεβίζος), Mark Titchner, Τάσσος Τριανταφύλλου, Γιάννης Τσαρούχης, Κώστας Τσόκλης, Γιώργος Χαρβαλιάς, Βαγγέλης Χατζής, Διονύσης Χριστοφιλογιάννης. Εγκαίνια: Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2025, 12:00 μ.μ. Χώρος: Μέγαρο Χορού Καλαμάτας – Αίθουσα Black Box Διάρκεια: έως και 17 Νοεμβρίου 2025 Καλλιτεχνικός Διευθυντής: Παναγιώτης Λαμπρινίδης Διοργάνωση: Εικαστικός Τομέας Δήμου Καλαμάτας Επιμέλεια: Άρτεμις Ποταμιάνου
